Η Γενική Γραμματεία της Συνόδου των Επισκόπων δημοσίευσε στις 27 Ιουλίου το βοήθημα με τίτλο «Να κάνουμε μνήμη», το οποίο προσφέρει στους Επισκόπους και στις συνοδικές ομάδες κριτήρια και πρακτικές οδηγίες για την προετοιμασία και την πραγματοποίηση της Συνέλευσης αξιολόγησης κάθε τοπικής Εκκλησίας, που προβλέπεται να πραγματοποιηθεί κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027. Με αυτήν ολοκληρώνεται το συγκεκριμένο στάδιο της Συνόδου για τη συνοδικότητα.
Ο Καρδινάλιος Μάριο Γκρεκ, Γενικός Γραμματέας της Συνόδου των Επισκόπων, υπογραμμίζει: «Το να κάνουμε μνήμη σημαίνει να αναγνωρίζουμε όσα ο Θεός έκανε να ωριμάσουν στην πορεία των κοινοτήτων μας, ώστε να γινόμαστε ικανοί για μεταστροφή».
Το κείμενο είναι διαθέσιμο σε διάφορες γλώσσες στην ιστοσελίδα της Συνόδου και απευθύνεται στις τοπικές Εκκλησίες, δηλαδή στις Επισκοπές και στις Επαρχίες των Ανατολικών Καθολικών Εκκλησιών, προκειμένου να τις συνοδεύσει στην προετοιμασία και την τέλεση της δικής τους Συνέλευσης αξιολόγησης.
Τι σημαίνει «να κάνουμε μνήμη»
Όπως διευκρινίζεται στο συνοδευτικό ανακοινωθέν, στην Αγία Γραφή η «μνήμη» δεν σημαίνει απλώς επιστροφή στο παρελθόν, αλλά αναγνώριση της δράσης του Θεού μέσα στην ιστορία, ώστε να διακρίνεται το παρόν και να ανοίγεται ο δρόμος προς το μέλλον.
Με αυτό το πνεύμα, το βοήθημα καλεί κάθε τοπική Εκκλησία να επανεξετάσει με ευγνωμοσύνη και ειλικρίνεια την πορεία που διένυσε κατά τη φάση εφαρμογής της Συνόδου, αναγνωρίζοντας τους καρπούς που έχουν ήδη ωριμάσει και τα νέα βήματα στα οποία καλείται.
Το κείμενο βασίζεται στα θεμελιώδη έγγραφα της συνοδικής πορείας, όπως:
- το Τελικό Έγγραφο της Συνόδου,
- οι Κατευθυντήριες Γραμμές για τη φάση εφαρμογής (29 Ιουνίου 2025),
- και το έγγραφο Προς τις Συνελεύσεις 2027-2028 (20 Μαΐου 2026),
αποτελώντας τη λειτουργική συνέχεια αυτών για το τοπικό επίπεδο.
Σε ποιους απευθύνεται
Το βοήθημα απευθύνεται κυρίως στους Επισκόπους που έχουν την ευθύνη της διαδικασίας, καθώς και στις Συνοδικές ομάδες που τη συντονίζουν.
Δεν προτείνει ένα ενιαίο πρότυπο προς εφαρμογή, αλλά έναν πιθανό τρόπο εργασίας, με ερωτήματα, κριτήρια και πρακτικές υποδείξεις, οι οποίες μπορούν να προσαρμοστούν στις ανάγκες κάθε τοπικής Εκκλησίας.
Στο κείμενο επαναλαμβάνεται και η επισήμανση του Πάπα Λέοντος ΙΔ΄, από την ομιλία του κατά την ολοκλήρωση του έκτακτου Κονσιστορίου (26-27 Ιουνίου 2026):
«Η συνοδικότητα είναι ένα πνευματικό ύφος ζωής. Γεννιέται από τη συνάντηση, αναπτύσσεται μέσα από την ακρόαση και ωριμάζει με τη διάκριση».
Η δομή του εγγράφου
Το έγγραφο «Να κάνουμε μνήμη» αποτελείται από δύο αλληλένδετα μέρη.
Το πρώτο μέρος αφορά τη σύνταξη της Αφηγηματικής Έκθεσης, με την οποία κάθε τοπική Εκκλησία αφηγείται την πορεία που διένυσε. Η πνευματική αυτή επανεξέταση αναπτύσσεται σε τρία στάδια:
- συγκέντρωση της μνήμης,
- αναγνώριση και ακρόαση των «σημείων»,
- διάκριση των διαδικασιών μεταμόρφωσης,
μέσα από τις τρεις μορφές μεταστροφής που προτείνει το Τελικό Έγγραφο της Συνόδου:
- των σχέσεων,
- των εκκλησιαστικών διαδικασιών,
- και των δεσμών κοινωνίας.
Το δεύτερο μέρος αφορά την προετοιμασία και τη διεξαγωγή της Συνέλευσης αξιολόγησης, την οποία συγκαλεί ο Επίσκοπος ως μια βαθιά πνευματική εμπειρία. Από αυτήν θα προκύψουν τόσο η οριστική μορφή της Αφηγηματικής Έκθεσης όσο και μία Επιστολή προς τις άλλες Εκκλησίες, εμπνευσμένη από τις αρχαίες επιστολές κοινωνίας (litterae communionis), με τις οποίες οι πρώτες χριστιανικές κοινότητες μαρτυρούσαν αμοιβαία την κοινή τους πίστη.
Πορεία προς την Εκκλησιαστική Συνέλευση του 2028
Η Αφηγηματική Έκθεση και η Επιστολή αποτελούν τη συμβολή κάθε τοπικής Εκκλησίας στη συνολική πορεία της Εκκλησίας, σύμφωνα με το πνεύμα της «ανταλλαγής των δωρεών».
Αφού εγκριθούν από τον Επίσκοπο, θα αποσταλούν στην εθνική ή περιφερειακή συνοδική ομάδα και θα κοινοποιηθούν στη Γενική Γραμματεία της Συνόδου έως τις 30 Ιουνίου 2027.
Οι Συνελεύσεις αξιολόγησης των Επισκοπών και των Επαρχιών αποτελούν την αρχή μιας ευρύτερης διαδικασίας:
- το δεύτερο εξάμηνο του 2027 θα πραγματοποιηθούν οι Συνελεύσεις των Συνόδων των Επισκόπων και των Ιεραρχικών δομών των Ανατολικών Καθολικών Εκκλησιών,
- το πρώτο τετράμηνο του 2028 θα ακολουθήσουν οι ηπειρωτικές Σύνοδοι,
- και, τέλος, τον Οκτώβριο του 2028 θα συγκληθεί στο Βατικανό η Εκκλησιαστική Συνέλευση, η οποία θα σηματοδοτήσει την ολοκλήρωση της διαδικασίας εφαρμογής της Συνόδου 2021-2028.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
