9η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΤΩΝ ΦΤΩΧΩΝ
ΙΩΒΗΛΑΙΟ ΤΩΝ ΦΤΩΧΩΝ

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ Α. ΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΠΑ ΛΕΟΝΤΟΣ ΙΔ΄

Βασιλική του Αγίου Πέτρου
33η Κυριακή της Τακτικής Περιόδου του Έτους, 16 Νοεμβρίου 2025

 

Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές,

οι τελευταίες Κυριακές του λειτουργικού έτους μάς προτρέπουν να εξετάσουμε την ιστορία στην τελική της έκβαση. Στο πρώτο ανάγνωσμα, ο προφήτης Μαλαχίας διαφωτίζει την άφιξη της «ημέρας του Κυρίου» ως την αρχή μιας νέας εποχής. Περιγράφεται ως ο καιρός του Θεού, κατά τον οποίο, σαν μια αυγή που προαναγγέλει την ανατολή  του ήλιου της δικαιοσύνης, οι ελπίδες των φτωχών και των ταπεινών θα λάβουν μια τελική και οριστική απάντηση από τον Κύριο, και τα έργα των ασεβών και η αδικία τους, ιδιαιτέρως αυτά που γίνονται εις βάρος των ανυπεράσπιστων και των φτωχών, θα ξεριζωθούν και θα καούν σαν άχυρο. 

Αυτός ο ανατέλλων ήλιος της δικαιοσύνης, όπως γνωρίζουμε, είναι ο ίδιος ο Ιησούς. Η ημέρα του Κυρίου, πράγματι, δεν είναι μόνο η έσχατη ημέρα της ιστορίας, αλλά είναι η Βασιλεία που πλησιάζει κάθε άνθρωπο στον ερχόμενο Υιό του Θεού. Στο Ευαγγέλιο, χρησιμοποιώντας την αποκαλυπτική γλώσσα που είναι χαρακτηριστική της εποχής του, ο Ιησούς αναγγέλλει και εγκαινιάζει αυτή τη Βασιλεία: Αυτός ο ίδιος είναι η κυριαρχία του Θεού που γίνεται παρούσα και δίνει χώρο στα δραματικά γεγονότα της ιστορίας. Αυτά τα γεγονότα, επομένως, δεν πρέπει να τρομάζουν τον μαθητή, αλλά μάλλον να τον κάνουν ακόμη πιο επίμονο στη μαρτυρία του και να τον κάνουν να συνειδητοποιεί ότι η υπόσχεση του Ιησού παραμένει πάντα ζωντανή και πιστή: «Ούτε τρίχα της κεφαλής του δεν θα χαθεί» (Λκ 21,18). 

Αυτή, αδελφοί και αδελφές, είναι η ελπίδα στην οποία είμαστε αγκυροβολημένοι, ακόμη και εν μέσω των όχι πάντα χαρούμενων γεγονότων της ζωής. Ακόμη και σήμερα, «η Εκκλησία προχωρά εν μέσω των διωγμών του κόσμου και των παρηγοριών του Θεού, διακηρύσσοντας τον θάνατο του Κυρίου μέχρι την έλευσή του» (Lumen Gentium, 8). Και εκεί όπου όλες οι ανθρώπινες ελπίδες φαίνονται να έχουν εξαντληθεί, η μοναδική βεβαιότητα, πιο σταθερή από τον ουρανό και τη γη, είναι ότι ο Κύριος δεν θα επιτρέψει ούτε μια τρίχα της κεφαλής μας να χαθεί. 

Στους διωγμούς, τα βάσανα, τις κακουχίες και τις καταπιέσεις της ζωής και της κοινωνίας, ο Θεός δεν μας εγκαταλείπει. Αποκαλύπτει τον εαυτό Του ως Εκείνον που μας υπερασπίζεται. Αυτό το κοινό νήμα διατρέχει όλη την Αγία Γραφή, αφηγούμενο έναν Θεό που είναι πάντα στο πλευρό των πιο ασήμαντων, του ορφανού, του ξένου και της χήρας (βλ. Δευ 10,17-19). Και στον Ιησού, τον Υιό Του, η εγγύτητα του Θεού φτάνει στο αποκορύφωμα της αγάπης: γι’ αυτό, η παρουσία και ο λόγος του Χριστού γίνονται αγαλλίαση και ιωβηλαίο για τους πιο φτωχούς, αφού ήρθε για να φέρει τα καλά νέα στους φτωχούς και να κηρύξει το έτος της εύνοιας του Κυρίου (βλ. Λκ 4,18-19).

Κι εμείς συμμετέχουμε με ιδιαίτερο τρόπο σήμερα σε αυτό το έτος χάριτος, καθώς εορτάζουμε, με αυτή την Παγκόσμια Ημέρα, το Ιωβηλαίο των Φτωχών. Ολόκληρη η Εκκλησία χαίρεται και αγαλλιάζει, και πρωπάντων σε εσάς, αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, επιθυμώ να μεταφέρω με δύναμη τα αμετάκλητα λόγια του ίδιου του Κυρίου Ιησού: «Dilexi te – σε αγάπησα» (Αποκ 3,9). Ναι, παρά τη μικρότητά μας και τη φτώχεια ,ας, ο Θεός μας βλέπει όπως κανένας άλλος και μας αγαπά με αιώνια αγάπη. Και η Εκκλησία Του, ακόμη και σήμερα, ίσως ιδιαιτέρως στην εποχή μας που είναι ακόμα τραυματισμένη από παλαιές και νέες φτώχειες, επιθυμεί να είναι «μητέρα των φτωχών, τόπος υποδοχής και δικαιοσύνης» (Αποστολική Παραίνεση Dilexi te, 39).

Πόσο καταπιέζει η φτώχεια τον κόσμο μας! Είναι πρωτίστως υλική φτώχεια, αλλά υπάρχουν και πολλές ηθικές και πνευματικές καταστάσεις, που συχνά επηρεάζουν τους νεότερους. Και το δράμα που τις διαπερνά όλες είναι η μοναξιά. Μας προκαλεί να δούμε τη φτώχεια με έναν ολοκληρωμένο τρόπο, diòoti σίγουρα, μερικές φορές είναι απαραίτητο να ανταποκριθούμε σε επείγουσες ανάγκες, αλλά γενικότερα, είναι μια κουλτούρα φροντίδας που πρέπει να αναπτύξουμε, ακριβώς για να γκρεμίσουμε το τείχος της μοναξιάς. Επομένως, θέλουμε να είμαστε προσεκτικοί με τους άλλους, με κάθε πρόσωπο, όπου κι αν βρισκόμαστε, όπου κι αν ζούμε, μεταδίδοντας αυτή τη στάση ήδη στις οικογένειές μας, να τη ζούμε συγκεκριμένα στους χώρους της εργασίας και των σπουδών μας, σε διαφορετικές κοινότητες, στον ψηφιακό κόσμο, παντού, σπρώχνοντας τον εαυτό μας ως τα περιθώρια και γινόμενοι ομολογητές της τρυφερότητας του Θεού. 

Σήμερα, ειδικά τα πολεμικά σενάρια, που δυστυχώς υπάρχουν σε διάφορες περιοχές του κόσμου, φαίνεται να επιβεβαιώνουν την κατάσταση αδυναμίας μας. Αλλά η παγκοσμιοποίηση της αδυναμίας προκύπτει από ένα ψέμα, από την πεποίθηση ότι η ιστορία ήταν πάντα έτσι και δεν μπορεί να αλλάξει. Το Ευαγγέλιο, ωστόσο, μας λέει ότι ακριβώς στις αναταραχές της ιστορίας, ο Κύριος έρχεται να μας σώσει. Και εμείς, η χριστιανική κοινότητα, πρέπει να είμαστε σήμερα, ανάμεσα στους φτωχούς, ένα ζωντανό σημάδι αυτής της σωτηρίας. 

Η φτώχεια αποτελεί πρόκληση για τους Χριστιανούς, αλλά και για όλους όσους κατέχουν θέσεις ευθύνης στην κοινωνία. Γι’ αυτό, καλώ τους Αρχηγούς των Κρατών και τους Υπεύθυνους των Εθνών να ακούσουν την κραυγή των φτωχότερων. Δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη, και οι φτωχοί μάς το υπενθυμίζουν αυτό με τόσους πολλούς τρόπους, τόσο με τη μετανάστευσή τους όσο και με την κραυγή τους, που τόσο συχνά πνίγεται από τον μύθο της ευημερίας και της προόδου που αγνοεί τους πάντες και, μάλιστα, ξεχνά πολλούς άλλους, εγκαταλείποντάς τους στην τύχη τους. 

Σε όσους αναλώνονται στη φιλανθρωπία, στους πολλούς εθελοντές και σε όλους όσους είναι αφοσιωμένοι στην ανακούφιση των συνθηκών των φτωχότερων, εκφράζω την ευγνωμοσύνη μου και ταυτόχρονα την ενθάρρυνσή μου να είμαστε μια ολοένα και πιο κριτική συνείδηση ​​στην κοινωνία. Γνωρίζετε καλά ότι το ζήτημα των φτωχών μάς επαναφέρει στην ουσία της πίστης μας, ότι για εμάς είναι η ίδια η σάρκα του Χριστού και όχι απλώς μια κοινωνιολογική κατηγορία (βλ. Dilexi te, 110). Γι’ αυτό «η Εκκλησία, ως μητέρα, βαδίζει με εκείνους που βαδίζουν. Όπου ο κόσμος βλέπει απειλές, αυτή βλέπει παιδιά· όπου χτίζονται τείχη, αυτή χτίζει γέφυρες» (αυτόθι, 75). 

Ας δεσμευτούμε όλοι. Όπως γράφει ο Απόστολος Παύλος στους Χριστιανούς της Θεσσαλονίκης (βλ. Β’Θεσ 3,6-13), ενώ περιμένουμε την ένδοξη επιστροφή του Κυρίου, δεν πρέπει να ζούμε μια ζωή κλεισμένοι στον εαυτό μας και σε μια θρησκευτική εσωτερικότητα που μεταφράζεται σε αποσύνδεση από τους άλλους και από την ιστορία. Αντιθέτως, η αναζήτηση της Βασιλείας του Θεού συνεπάγεται την επιθυμία να μετατραπεί η ανθρώπινη συνύπαρξη σε έναν χώρο αδελφοσύνης και αξιοπρέπειας για όλους, χωρίς εξαίρεση. Υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να ζούμε σαν αφηρημένοι ταξιδιώτες, αδιάφοροι για τον τελικό προορισμό και αδιάφοροι για όσους μοιράζονται το ταξίδι μαζί μας. 

Σε αυτό το Ιωβηλαίο των Φτωχών, ας εμπνευστούμε από τη μαρτυρία των Αγίων που υπηρέτησαν τον Χριστό σε όσους είχαν μεγαλύτερη ανάγκη και τον ακολούθησαν στο μονοπάτι της ταπεινότητας και της αυταπάρνησης. Ιδιαιτέρβς, θα ήθελα να επανεξετάσω τη μορφή του Αγίου Βενεδίκτου Ιωσήφ Λάμπρε, ο οποίος, με τη ζωή του ως «περιπλανώμενος του Θεού», είναι κατάλληλος για να είναι ο προστάτης άγιος όλων των αστέγων. Είθε η Παναγία, η οποία στο Magnificat συνεχίζει να μας υπενθυμίζει τις επιλογές του Θεού και γίνεται φωνή όσων δεν έχουν φωνή, να μας βοηθήσει να εισέλθουμε στη νέα λογική της Βασιλείας, ώστε στη ζωή μας ως Χριστιανών, η αγάπη του Θεού που αποδέχεται, συγχωρεί, δένει τις πληγές, παρηγορεί και θεραπεύει να είναι πάντα παρούσα.

——————-

Μετάφραση: π.Λ