Ενότητα: Είναι η λέξη που επανέρχεται συχνότερα στην ομιλία του κηρύγματος κατά την πρώτη Θεία Λειτουργία που τελεί ο Λέων ΙΔ΄ στο πλαίσιο του έκτου αποστολικού ταξιδιού της ποντιφικής του διακονίας. Ο Πάπας εκφώνησε το κήρυγμά του στην ισπανική γλώσσα στις 7 Νοεμβρίου, στο «Parque París Londres» της πόλεως Παϊσαντού, στο δυτικό τμήμα της Ουρουγουάης. Η λέξη αυτή επαναλαμβάνεται σχεδόν εξίσου συχνά με εκείνη που αποτελεί τη φυσικότερη έκφραση και συνέπειά της: κοινότητα.

Ο Λέων ΙΔ΄ φθάνει στον υπαίθριο χώρο του «Parque París Londres», όπου έχει στηθεί η εξέδρα για την τέλεση της Θείας Λειτουργίας, αφού διανύσει με αυτοκίνητο λίγο περισσότερα από τρία χιλιόμετρα από τον διεθνή αερολιμένα της Παϊσαντού «Brigadier General Aviator Tydeo Larre Borges».

Τον υποδέχονται με ενθουσιασμό οι 40.000 πιστοί που τον περιμένουν. Προκειμένου να τους «αγκαλιάσει» από πιο κοντά, επιβιβάζεται στο παπικό όχημα, το οποίο διασχίζει τους ειδικά διαμορφωμένους τομείς του πάρκου, ενώ ακούγεται ο ύμνος του αποστολικού ταξιδιού: «Les anuncio una gran alegría», δηλαδή «Σας αναγγέλλω μεγάλη χαρά».

Ο Πάπας, αφού ευλογήσει αρκετά νεογέννητα κατά τη διαδρομή, φθάνει στο σκευοφυλάκιο. Πίσω από την Αγία Τράπεζα δεσπόζει η εικόνα του μακαρίου Υακίνθου Βέρα, Επισκόπου του Μοντεβιδέο, προς τιμήν του οποίου είναι αφιερωμένη η σημερινή Θεία Λειτουργία.

Η μετάδοση της χαράς της πίστεως

Ενότητα και κοινότητα: Δύο λέξεις που χρειάζεται να αφομοιωθούν, να εσωτερικευθούν και να γίνουν πράξη. Ο Ποντίφικας συνδέει τις έννοιες αυτές με οικείες εικόνες, ώστε να βοηθήσει όσους τον ακούν να κατανοήσουν και στη συνέχεια να διατηρήσουν στη μνήμη τους ποιος είναι σήμερα ο καλύτερος τρόπος μεταδόσεως του Χριστιανισμού.

Υπάρχουν τρία σύμβολα που χαρακτηρίζουν αυτή την περιοχή και μπορούν να μας βοηθήσουν να στοχασθούμε πάνω στον θησαυρό της πίστεως που μας έχει δοθεί και πάνω στην αποστολή που μας ανατίθεται σήμερα. Το πρώτο είναι η γέφυρα, το δεύτερο οι φοίνικες και το τρίτο το τσάι ματέ.

Οι κάτοικοι της Παϊσαντού γνωρίζουν καλά τη γέφυρα «Στρατηγός Αρτίγας», μια κατασκευή μήκους άνω των 2.300 μέτρων, η οποία, από το έτος των εγκαινίων της, το 1975, ενώνει δύο χώρες που χωρίζει ο ποταμός: την Ουρουγουάη και την Αργεντινή.

Μια γέφυρα, εξηγεί ο Πάπας, προσφέρει οφέλη που εύκολα μπορεί κανείς να αντιληφθεί: «άνοιγμα, επικοινωνία, ανταλλαγή».

Πόσο σημαντικό είναι να γινόμαστε οικοδόμοι γεφυρών! Αυτή είναι η κλήση στην οποία είμαστε όλοι προσκεκλημένοι: να οικοδομούμε γέφυρες, να ενισχύουμε τους δεσμούς, να ενώνουμε, να επικοινωνούμε, να μεταδίδουμε τη χαρά της πίστεως.

«Είναι θεμελιώδους σημασίας κάθε γέφυρα να οικοδομείται πάνω σε «γερά θεμέλια ώστε να μην υποκύπτει στα ορμητικότερα ρεύματα, όπως ακριβώς η οικία που είναι οικοδομημένη πάνω στον βράχο, την οποία περιγράφει ο Ιησούς στην παραβολή Του, όπως αυτή διασώζεται στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο» υπογραμμίζει ο Επίσκοπος Ρώμης.

Η γέφυρα, ο βράχος, η πίστη: μια αλληλουχία εικόνων που θα ανακαλείται στη μνήμη των Ουρουγουανών κάθε φορά που στο μέλλον θα αντικρίζουν την επιβλητική ευθεία γραμμή της γέφυρας «Αρτίγας».

Κάθε φορά που θα πηγαίνετε στην ακτή και θα βλέπετε τη γέφυρα, να θυμάστε ότι αυτό το σύμβολο μας αντιπροσωπεύει και μας υποδεικνύει τη σημασία μιας στέρεης χριστιανικής διαπαιδαγωγήσεως. Πρέπει να είμαστε κατάλληλα προετοιμασμένοι, ώστε να μπορούμε να δίνουμε λόγους για την πίστη μας σε όποιον μας το ζητήσει.

Κοινές ρίζες, όπως οι φοίνικες και η Εκκλησία

Το δεύτερο σύμβολο που επικαλείται ο Λέων ΙΔ΄ είναι ο φοίνικας, ο οποίος «χαρακτηρίζει και ομορφαίνει αυτή τη γη».

Στην περιοχή αυτή οι φοίνικες δεν αναπτύσσονται μεμονωμένοι, αλλά σχηματίζουν ολόκληρα φοινικοδάση. Είναι δηλαδή πολλοί μαζί, δεν βρίσκονται μόνοι ούτε απομονωμένοι μεταξύ τους. Έτσι και η Εκκλησία είναι μια κοινότητα αδελφών, η οποία ριζώνει και αντλεί ζωή από μια κοινή πηγή.

«Ο Λόγος του Θεού, τα Ιερά Μυστήρια, η προσευχή και η φιλανθρωπική δράση αποτελούν την κοινή πηγή. Όλοι οι πιστοί στρέφουν το βλέμμα τους προς τον Χριστό, τον Ήλιο που ανατέλλει από ψηλά. Ριζωμένοι σε Αυτόν, το Άλφα και το Ωμέγα, παράγουμε καλούς καρπούς» προσθέτει ο Ποντίφικας.

Ένα παραδοσιακό ρόφημα, συνώνυμο της φιλίας

Το τρίτο σύμβολο, εξηγεί ο Ποντίφικας, είναι κάτι που όλοι γνωρίζουν στη Λατινική Αμερική. Μάλιστα, προσθέτει, «έχει φθάσει και στη Ρώμη!».

«Πρόκειται για ένα ρόφημα που υπάρχει σε κάθε σπίτι, σε κάθε χώρο μελέτης και εργασίας, σε κάθε συνάντηση φίλων».

Το ματέ είναι σημείο οικειότητας, φιλίας και συναντήσεως. Μας διδάσκει να μοιραζόμαστε και να είμαστε μαζί, να ενισχύουμε τους δεσμούς που μας ενώνουν και μας καθιστούν αδελφούς. Είναι σημείο φιλοξενίας, ενσωματώσεως και κοινών αξιών. Το «να πίνει κανείς ματέ» είναι ένα τελετουργικό γεμάτο συμβολισμούς, κατά το οποίο οι άνθρωποι συνομιλούν χωρίς λόγια και κάθε λεπτομέρεια έχει τη δική της σημασία.

Το περίφημο αυτό αφέψημα συνοδεύει τις σημαντικότερες στιγμές της ζωής κάθε Νοτιοαμερικανού, ακόμη και τις στιγμές «σιωπής και προσευχής, τις ώρες της μοναξιάς, όταν οι άνθρωποι εμπιστεύονται στον Θεό τις ανησυχίες και τις ανάγκες τους, τις επιθυμίες και τα βαθύτερα όνειρά τους».

Πρέπει να στοχασθούμε πάνω σε αυτά τα κοινά μας σύμβολα, τα οποία μας προσδίδουν ταυτότητα και αίσθημα του ανήκειν, μας μιλούν για τις απαρχές μας και μας προσανατολίζουν προς το μέλλον. Και η πίστη αποτελεί μέρος του λαού της Ουρουγουάης από τις απαρχές του· γι’ αυτό είναι απαραίτητο να τη μεταδώσουμε στις μελλοντικές γενεές με δημιουργικό θάρρος.

Να συνεχίσουμε την κληρονομιά του μακαρίου Βέρα

Εάν η ενότητα και η κοινότητα αποτελούν, σύμφωνα με τον Διάδοχο του Πέτρου, τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να μεταδίδεται η πίστη, ως προς το περιεχόμενό της είναι χρήσιμο να θυμηθούμε «τη ζωή και τη διακονία ενός τέκνου αυτών των τόπων»: του μακαρίου Υακίνθου Βέρα, πρώτου Επισκόπου του Μοντεβιδέο, ο οποίος έζησε από το 1813 έως το 1881 και ανακηρύχθηκε μακάριος από τον Πάπα Φραγκίσκο στις 6 Μαΐου 2023.

Ο μακάριος Βέρα συγκαταλέγεται μεταξύ των πολλών «ανθρώπων της πίστεως που σε αυτές τις περιοχές, τις οποίες διαρρέει ο ποταμός Ρίο ντε λα Πλάτα, ανήγγειλαν τη μεγάλη χαρά που οι ίδιοι είχαν βιώσει κατά τη συνάντησή τους με τον Χριστό. Γενναιόδωρος στην αγάπη και ολοκληρωτικά αφοσιωμένος στην αποστολική αποστολή»: με αυτά τα λόγια τον περιγράφει ο Λέων ΙΔ΄.

Άσκησε με ζήλο την ποιμαντική του διακονία προς όλες τις κατευθύνσεις, χωρίς να φείδεται θυσιών. Για παράδειγμα, επισκεπτόταν τους ασθενείς έφιππος, παρά τις μεγάλες αποστάσεις, τους κινδύνους της διαδρομής και τις αντίξοες καιρικές συνθήκες. Ο «Επίσκοπος γκάουτσο (ιππέας)» διέσχισε τρεις φορές ολόκληρη την επικράτεια της Ουρουγουάης, μεταφέροντας την πίστη και την ελπίδα στους κατοίκους της.

Πρόκειται για μια κληρονομιά των «σπορέων του Ευαγγελίου, την οποία σήμερα καλούμαστε εμείς να συνεχίσουμε, με δικαιοσύνη, εντιμότητα και πιστότητα».

Οι σπόροι αυτοί εξακολουθούν να υπάρχουν στην κοινότητα και «στην ψυχή του λαού της Ουρουγουάης. Είναι όμως ζωτικής σημασίας να συνεχίσουμε να καλλιεργούμε τις αναγκαίες συνθήκες, ώστε να αναπτυχθούν και να εκδηλώσουν όλες τις δυνατότητές τους» υπογραμμίζει ο Ποντίφικας.

Είναι απαραίτητο να συνεχίσουμε να διαπαιδαγωγούμε τα παιδιά και τους νέους στην πίστη, να συνοδεύουμε τις οικογένειες, να στηρίζουμε τους ηλικιωμένους και να ασκούμε τα έργα της αγάπης.

Τέλος, ενόψει ακριβώς αυτής της αποστολής, ο Λέων ΙΔ΄ ενθαρρύνει τους «αδελφούς και τις αδελφές της Ουρουγουάης να αποτελούν μια αδελφική κοινότητα και μια κοινότητα προσευχής». Την πορεία αυτή ο Πάπας την εμπιστεύεται στη Μητέρα του Ουρανού, την Παναγία των Τριάντα Τριών, Προστάτιδα της Ουρουγουάης.

Η ανάγκη για ενότητα και η μέριμνα για τις οικογένειες βρίσκονται επίσης στο επίκεντρο της προσευχής των πιστών, την οποία εκφωνεί η χορωδία (schola cantorum), παρακαλώντας τον Θεό να κάνει «να εξαφανισθεί το μίσος από τον κόσμο και να ευλογήσει τις οικογένειές μας με τα δώρα Σου».

Μια γη που αναπτύσσεται μέσα στην αδελφοσύνη

Την ευγνωμοσύνη του για την επίσκεψη αυτή στο «μακρινό βόρειο τμήμα της πατρίδας μας και σε αυτή την ηρωική πόλη», καθώς και για την παρουσία και την υποδοχή ολόκληρης της επισκοπικής κοινότητας σε μια γη που σημαδεύθηκε από τον πρώτο ιεραποστολικό ευαγγελισμό και το πολιτικό όραμα του Αρτίγας, με βαθιές Καθολικές και Φραγκισκανικές ρίζες, εξέφρασε ο Επίσκοπος του Σάλτο, Arturo Eduardo Fajardo Bustamante, απευθύνοντας ευχαριστήριο λόγο προς τον Λέοντα ΙΔ΄ στο τέλος της Θείας Λειτουργίας που τέλεσε ο Ποντίφικας στο Parque París Londres.

Αναφερόμενος στην 150ή επέτειο της αφίξεως «των τέκνων του Δον Μπόσκο σε αυτές τις περιοχές», ο Επίσκοπος υπογράμμισε ότι η Εκκλησία υπήρξε πάντοτε παρούσα, ήδη από τις απαρχές της πατρίδας, μέσα από τη μαρτυρία πολλών λαϊκών χριστιανών και ιερέων, οι οποίοι ανέπτυξαν εκπαιδευτικό και κοινωνικό έργο, συνεχίζοντας παράλληλα τον διάλογο με την κοινωνία.

Μαζί «με την αδελφή μας Επισκοπή Τακουαρεμπό και τον Επίσκοπό της, Σεβασμιότατο Pedro Wolcan, συνεχίζεται καθημερινά η προσπάθεια για μια εύφορη γη, γεμάτη καλούς και εργατικούς ανθρώπους, οι οποίοι επιθυμούν, παρά τις δυσκολίες, να αναπτύσσονται μέσα στην αδελφοσύνη»  παρατήρησε.

Αυτό επιδιώκεται, κατέληξε, «αναζητώντας το κοινό καλό, υπερβαίνοντας τις πολώσεις που μας διχάζουν και υπερασπιζόμενοι τη ζωή απέναντι στην κουλτούρα του θανάτου».

Πριν από την τέλεση της επίσημης ευλογίας, ο Λέων ΙΔ΄ προσφέρει στον Επίσκοπο Bustamante ένα Άγιο Ποτήριο για την τέλεση της Θείας Ευχαριστίας. Στη συνέχεια, απευθύνει έναν ακόμη χαιρετισμό και παραμένει για λίγες στιγμές προσευχής και περισυλλογής μπροστά στο άγαλμα της Προστάτιδος της Ουρουγουάης, της Παναγίας των Τριάντα Τριών.

ΠΗΓΗ: Vatican news

                        +Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.