Ένα παιδί, ηλικίας περίπου πέντε ή έξι ετών, σκίζει λωρίδες από ένα παλιό λευκό σεντόνι και φτιάχνει με αυτές έναν μανδύα, με τον οποίο τρέχει ξέφρενα. Μια στιγμιαία εικόνα, ένα αυθόρμητο και ακόμη ασυνείδητο σύμβολο της επιθυμίας για μια καλύτερη ζωή.
Στη συνοικία Μπάριο Μπόρρο, περίπου μισή ώρα από το κέντρο της πρωτεύουσας Μοντεβιδέο της Ουρουγουάης, ακόμη και η επιθυμία για απαλλαγή από την ακραία φτώχεια και την ανασφάλεια κινδυνεύει να εξασθενήσει μέσα στον σκοτεινό χρόνο που απονεκρώνει τις αισθήσεις και οδηγεί στα ναρκωτικά, στην παρανομία και στην απραξία.
Εδώ βρίσκεται η ενορία της Παναγίας της Γουαδελούπης, ένα προπύργιο ελπίδας και κοινωνικής προσφοράς, που προσπαθεί να σηκώσει τους ανθρώπους κυριολεκτικά από τη σκόνη και να τους βοηθήσει να ξαναβρούν το νόημα της ζωής, καθώς και τις σωματικές και πνευματικές τους δυνάμεις.
Εδώ θα κάνει στάση ο Πάπας το απόγευμα του Σαββάτου 7 Νοεμβρίου. Θα ακούσει ορισμένες μαρτυρίες κατοίκων της συνοικίας, θα απευθύνει ομιλία και θα ευλογήσει ορισμένες νεόδμητες κατοικίες, οι οποίες εντάσσονται σε ένα πρόγραμμα περιβαλλοντικής και κοινωνικής αναβάθμισης της περιοχής, που υλοποιείται με πρωτοβουλία της ίδιας της Εκκλησίας.
Ναρκωτικά, βία και φτώχεια
Ορισμένες γυναίκες ασχολούνται με τη διακόσμηση του χώρου όπου θα βρίσκεται ο Πάπας, τοποθετώντας φυτά. Αστυνομικοί και αδέσποτα σκυλιά κινούνται στην περιοχή. Μια μητέρα θηλάζει το νεογέννητο παιδί της στην άκρη ενός χωμάτινου δρόμου, από τον οποίο προεξέχουν σύρματα, ερειπωμένοι πάσσαλοι και κομμάτια τσιμέντου.
Ένας άνδρας κουρεύει το γρασίδι κοντά στην εκκλησία. Στο εσωτερικό της ακούγονται κελαηδίσματα, τόσο διαπεραστικά, που θα νόμιζε κανείς πως υπάρχουν φωλιές αηδονιών. Τα παιδιά σχεδιάζουν με μαρκαδόρους έναν Εσταυρωμένο πάνω σε ένα τεράστιο λευκό χαρτί. Το κόκκινο χρώμα των τούβλων προσδίδει μια αίσθηση ζεστασιάς.
Ο εφημέριος, π. Πάμπλο Κοΐμπρα
«Το κυριότερο πρόβλημα εδώ είναι η βία και η ανασφάλεια, οι οποίες αυξάνονται ακόμη περισσότερο εξαιτίας της έλλειψης υποστήριξης», εξηγεί στα μέσα ενημέρωσης του Βατικανού ο εφημέριος, π. Πάμπλο Κοΐμπρα.
Εδώ γίνεται χρήση κοκαΐνης, κρακ και μαριχουάνας. Οι άνθρωποι περιέρχονται σε μια τόσο διαταραγμένη ψυχική κατάσταση, ώστε, ιδίως κατά τη διάρκεια της νύχτας, μπορούν να συμβούν τα πάντα.
Οι γυναίκες, όταν βρίσκουν εργασία, απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί στην πόλη, ενώ οι άνδρες εργάζονται στις οικοδομές ή σε περιστασιακές και άτυπες εργασίες. Οι άνθρωποι προσπαθούν να επιβιώσουν όπως μπορούν, μέσα σε ετοιμόρροπα σπίτια, καλυμμένα με λαμαρίνες.
«Πιστεύω ότι υπάρχει ένας βαθύς θεολογικός και ευαγγελικός λόγος πίσω από την απόφαση του Πάπα να επισκεφθεί την Κασαβάγιε, τη μεγάλη περιφέρεια του Μοντεβιδέο, όπου ζουν περίπου τριάντα χιλιάδες άνθρωποι. Οι κάτοικοι αυτών των περιοχών υπήρξαν πάντοτε αποκλεισμένοι και αισθάνονταν διαρκώς στο περιθώριο. Το γεγονός ότι ο Πάπας έρχεται εδώ, ότι η Εκκλησία στρέφει το βλέμμα της προς αυτή την περιοχή, έχει ως αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι, για πρώτη φορά, να μην αισθάνονται πλέον στο περιθώριο, αλλά στην καρδιά, στο κέντρο, στους κόλπους της Εκκλησίας, σαν μέσα σε μια μητρική αγκαλιά. Οι άνθρωποι το αντιλαμβάνονται, το αισθάνονται και το βιώνουν».
Το έργο κοινωνικής προαγωγής της Εκκλησίας
Ο π. Πάμπλο, ο οποίος ανέλαβε την ενορία το 2021, διηγείται πώς κάποια στιγμή διαπίστωσε ότι υπήρχε ένα κενό στο έργο του ευαγγελισμού.
Υπάρχει, βεβαίως, η διάσταση της προσφοράς σε εκείνον που πεινά και διψά, υπάρχει όμως και η διάσταση του να γίνεται κανείς ο ίδιος τροφή, να «αφήνεται να καταναλωθεί» από τον άλλον. Πρόκειται ίσως για μια λιγότερο εφαρμοζόμενη διάσταση, μέσα στην οποία, ωστόσο, συντελείται το πραγματικό άλμα στην αναγγελία του Χριστού.
«Έτσι διαμορφώσαμε ένα σχέδιο ευαγγελισμού βασισμένο στις λεγόμενες τρεις φάσεις, τα τρία “Ε”.
»Η πρώτη φάση είναι το “Estar”, που σημαίνει “Να είμαστε παρόντες σε αυτή τη συνοικία”. Η δεύτερη είναι το “Entrar”, δηλαδή “Να εισερχόμαστε”. Και με αυτή την είσοδο δεσμευόμαστε προσωπικά απέναντι στον πόνο του αδελφού μας. Στη συνέχεια περνάμε στην τελευταία φάση, το “Evangelizzare”, δηλαδή “Να ευαγγελιζόμαστε”. Να είμαστε παρόντες, να εισερχόμαστε, να ευαγγελιζόμαστε».
Η συνοικία Μπάριο Μπόρρο στην Κασαβάγιε
Ο ιερέας αναφέρεται στα πολυάριθμα φιλανθρωπικά και κοινωνικά έργα που πραγματοποιεί η Εκκλησία στην περιοχή –περίπου δεκαπέντε συνολικά– με σκοπό να ενθαρρύνει και να στηρίξει τους νέους, έργα τα οποία παραμένουν άγνωστα στους περισσότερους.
Ανάμεσά τους βρίσκεται το έργο του Κινήματος Τακουρού των Σαλεσιανών, το Cadi (Κέντρο Υποστήριξης της Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης), που δημιουργήθηκε για να στηρίζει τα παιδιά, τις γυναίκες και τις οικογένειες οι οποίες ζουν σε συνθήκες ευαλωτότητας.
Υπάρχουν επίσης οι Δεχονιανοί Πατέρες, το έργο του Λυκείου Jubilare της Επισκοπής, το οποίο ιδρύθηκε το 2000, καθώς και οι μοναχές της Μητέρας Τερέζας της Καλκούτας.
Πρόκειται για μια πολύτιμη άνθηση πρωτοβουλιών, που επιχειρεί να αποκαταστήσει τον διαλυμένο κοινωνικό ιστό.
Τα στεγαστικά προγράμματα της ενορίας
Η ενορία, μία από τις πέντε που υπάρχουν στην Κασαβάγιε, φροντίζει για τη διανομή εκατό δεμάτων τροφίμων κάθε μήνα στις οικογένειες της συνοικίας και λειτουργεί καθημερινά ένα συσσίτιο για περίπου εξήντα παιδιά και εφήβους.
Οργανώνει αθλητικές δραστηριότητες, όπως ποδόσφαιρο και βόλεϊ, για όλες τις ηλικίες, ενώ εξασφαλίζει περίπου δώδεκα υποτροφίες. Είναι ανυπολόγιστη η ποσότητα των ενδυμάτων, των ειδών οικιακής χρήσεως και των επίπλων που έχουν προσφερθεί σε οικογένειες που βρίσκονται σε ανάγκη, χάρη στις δωρεές οργανισμών και ιδιωτών.
«Διακόσια παιδιά έρχονται στην ενορία και περισσότεροι από πενήντα έφηβοι και νέοι. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, διότι η παρουσία της Εκκλησίας έχει μεταμορφώσει τη ζωή τους», εξηγεί ο εφημέριος.
Ωστόσο, η ιδιαιτερότητα των προγραμμάτων της ενορίας βρίσκεται κυρίως στον τομέα της στέγασης, όπου εφαρμόζονται διαφορετικές μορφές παρέμβασης.
Από τη μία πλευρά, πραγματοποιούνται βελτιώσεις σε ήδη υπάρχουσες κατοικίες που βρίσκονται σε κατάσταση εγκατάλειψης. Από τις ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις μέχρι την επίστρωση των δαπέδων, περισσότερες από ενενήντα οικογένειες έχουν ήδη ωφεληθεί από αυτές τις παρεμβάσεις.
Από την άλλη πλευρά, κατασκευάζονται νέες κατοικίες –μέχρι σήμερα έχουν ανεγερθεί είκοσι δύο– εμβαδού πενήντα τετραγωνικών μέτρων, σύμφωνα με τις συνήθεις κατασκευαστικές προδιαγραφές, ενώ κατεδαφίζονται οι παλαιές κατοικίες που έχουν καταστεί πλέον ακατάλληλες για διαμονή.
Υπάρχει, επιπλέον, ένα τρίτο πρόγραμμα, με την ονομασία «Οικογένειες της Γουαδελούπης». Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος κατασκευάζεται σήμερα ένα συγκρότημα δώδεκα κατοικιών, οι οποίες αναμένεται να ολοκληρωθούν τον Φεβρουάριο. Σε αυτές θα προστεθούν άλλες έξι μέχρι το τέλος του επόμενου έτους.
Ο Πάπας θα ευλογήσει δώδεκα από αυτές τις κατοικίες, για την κατασκευή των οποίων, όπως αναφέρει ο εφημέριος, «το Βατικανό μάς προσέφερε οικονομική ενίσχυση».
«Από τον Πάπα δεν ζητούμε λύσεις, αλλά ευλογίες»
Στο μεταξύ, στο γειτονικό Λύκειο Jubilare, αγόρια και κορίτσια παίζουν ποδόσφαιρο σε ένα μικρό γήπεδο. Παρά τις δυσκολίες της συνοικίας, αποτελούν ένα απόθεμα χαράς και αισιοδοξίας.
Ο διευθυντής του σχολείου, ένας νεαρός ιερέας, διηγείται πώς προσπαθούν να αντέξουν μέσα σε χίλιες δυσκολίες, προκειμένου να διαφυλάξουν μια πορεία σπουδών και υγιούς ανάπτυξης των παιδιών.
Εμφανίζεται ένας νεαρός, ο οποίος θα συμμετάσχει στη χορωδία που θα ψάλει κατά την επίσκεψη του Πάπα:
«Δεν θα είναι εύκολο, αλλά προετοιμαζόμαστε καλά».
Το παιχνίδι των παιδιών
Ο π. Πάμπλο ελπίζει ότι, μετά την επίσκεψη του Πάπα, οι άνθρωποι της περιοχής θα αρχίσουν να αντιμετωπίζουν τη ζωή με μεγαλύτερη σοβαρότητα και θα ξεκινήσουν μια πορεία αναζήτησης, έχοντας επίγνωση ότι εκείνος που αναζητεί, συναντά.
«Όποιος αναζητεί με ειλικρίνεια και χωρίς προκαταλήψεις, συναντά την αλήθεια, η οποία για εμάς είναι ο Χριστός. Και όταν μια ψυχή συναντά τον Χριστό, βρίσκει τον πλήρη κορεσμό της. Πιστεύω ότι αυτό είναι ο μεγαλύτερος καρπός που μπορούμε να προσδοκούμε.
»Πολλές φορές η πραγματικότητα γίνεται εξαιρετικά σκοτεινή. Εμείς, όμως, γνωρίζουμε ότι η ελπίδα μας δεν στηρίζεται στα πράγματα, στους ανθρώπους, στις ιδεολογίες, στις μορφές οργάνωσης, στην ιατρική ή στην επιστήμη. Η ελπίδα μας είναι θεμελιωμένη στον Θεό. Αυτό που ζητούν οι άνθρωποι εδώ δεν είναι να φέρει ο Πάπας λύσεις στα προβλήματά τους, αλλά ζητούν τις ευλογίες του».
ΠΗΓΗ:Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
