ΙΤΑΛΙΑ, «AVVENIRE»: ΟΙ 59 ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ
Η εφημερίδα της Ιταλικής Καθολικής Ιεραρχίας ξεκίνησε την παρουσίαση των πολλών συνεχιζόμενων πολέμων, οι οποίοι, σε μεγάλο βαθμό, δεν είναι ορατοί, στο ευρύ κοινό.
Πώς είναι αυτό δυνατό, την εποχή των κοινωνικών δικτύων και της υπερ – πληροφόρησης; Είναι, είτε γιατί έχουμε βαρεθεί να τους ακούμε και τους «ξεπερνάμε», π.χ. στην Υεμένη, είτε γιατί θεωρούμε, αδίκως, ότι είναι πολύ μακριά από εμάς. Όμως σε ευθεία γραμμή, π.χ. το Σουδάν δεν είναι πιο μακριά από το Ιράν…
Από τη δεκαετία του 2010 ζούμε μια εποχή εξοπλισμών, αποδυνάμωσης της διπλωματίας και περιορισμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σύμφωνα με το αυστραλιανό ερευνητικό ινστιτούτο «Παγκόσμιος Δείκτης Ειρήνης» το 2025 υπήρχαν 59 συγκρούσεις μεταξύ κρατών, το χειρότερο ποσοστό μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το 2024 υπήρξαν 239.000 θύματα πολέμου, 50.000 παραπάνω από το 2023, ενώ, πάλι το 2024, 17 χώρες κατέγραψαν περισσότερο από 1000 νεκρούς λόγω εμπόλεμων καταστάσεων.
Η επιστροφή του πολέμου αποδεικνύεται από τη δραστική μείωση της ικανότητας επίλυσής των συγκρούσεων: τη δεκαετία του 1970 το ¼ αυτών λύθηκε με ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις. Πλέον ούτε το 4% λύνεται με συζητήσεις των εμπλεκομένων.
Οι 5 σημαντικότερες εστίες πολέμου είναι γνωστές στους περισσότερους: Ισραήλ με Χαμάς, Ρωσία με Ουκρανία, εμφύλιος Μιανμάρ, εμφύλιος Σουδάν, συγκρούσεις στην Αιθιοπία.
Στην Υποσαχάρια Αφρική υπάρχουν 21, μικρές, συνήθως, εστίες, αλλά σε αυτές εμπλέκονται πολλές γειτονικές χώρες.
Στην Ασία συγκρούονται «ήπια», προς το παρόν, υπερδυνάμεις, που έχουν συνοριακές διαφορές, όπως το Πακιστάν και η Ινδία.
Στη Λατινική Αμερική, όμως, υπάρχουν συγκρούσεις μεταξύ συμμοριών και ομάδων, οι οποίες δεν επιθυμούν την κατάκτηση της εξουσίας και αλλαγή του καθεστώτος, αλλά τη μεγιστοποίηση των κερδών τους και την άσκηση παράλληλης, με το κράτος, εξουσίας, όπως συμβαίνει στην Αϊτή.
Οι οπτικές των θυμάτων δεν αποτελούν, πλέον, το μοναδικό κριτήριο για την ανάλυση των «ξεχασμένων πολέμων». Οι αιτιολογήσεις είναι πολλές και αλληλένδετες: συγκρούσεις για πόρους, ιδίως ενέργεια, επιμονή σε «ζώνες ρηγμάτων» μεταξύ γεωπολιτικών δυνάμεων, τα ιστορικά αμφισβητούμενα σύνορα…
Τα κυρίως θύματα των πολέμων αυτών είναι ορατά: οι άμαχοι, γυναίκες και παιδιά στην πλειοψηφία τους.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΕΒΑΝΤΗΣ
Μέλος Συνοδικής Επιτροπής ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ
