Γιατί ο γάμος είναι Ιερό Μυστήριο (2)

ΓΙΑΤΙ Ο ΓΑΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΙΕΡΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ.
ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ
(του Αρχιεπισκόπου Ιωάννη Σπιτέρη)
2ο μέρος

ΓΙΑΤΙ_Ο_ΓΑΜΟΣ_ΕΙΝΑΙ_ΙΕΡΟ_ΜΥΣΤΗΡΙΟ.png

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
Για αιώνες, η Εκκλησία δεν είχε κάποια ιδιαίτερη θρησκευτική τελετή για τον γάμο των χριστιανών, αναγνώριζε τις τοπικές γαμήλιες συνήθειες, αρκεί οι χριστιανοί να ζούσαν αυτό το δεσμό για πάντα, με διαφορετικό πνεύμα από τους ειδωλολάτρες.
Υπάρχει ένα θαυμάσιο κείμενο του 2ου μ.Χ. αιώνα, η «Προς Διογνήτου Επιστολή», αγνώστου συγγραφέα, στο οποίο διαβάζουμε: «Οι Χριστιανοί κατοικούν πόλεις Ελληνικές ή και άλλων εθνών, όπως έτυχε ο κλήρος στον καθένα και ακολουθούν τα τοπικά ήθη και έθιμα, ως προς την ενδυμασία και την τροφή και την υπόλοιπη ζωή τους, αποδεικνύουν όμως ομολογουμένως θαυμαστή και παράδοξο την ζωή και την πολιτεία τους… Παντρεύονται όπως όλοι, αλλά ποτέ δεν εγκαταλείπουν τα παιδιά τους. Τράπεζα κοινή έχουν, αλλά όχι την κλίνη. Έχουν και αυτοί σάρκα αλλά δεν ζουν κατά τη σάρκα. Ζουν στη γη αλλά συμπεριφέρονται σαν να μένουν στον ουρανό. Πείθονται και υπακούουν στους καθορισμένους νόμους αλλά με την ενάρετη ζωή τους, νικούν τους νόμους».
Αυτό το κείμενο ομολογεί πως οι Χριστιανοί της εποχής εκείνης ζούσαν, εξωτερικά, όλα τα έθιμα του τόπου και της εποχής, μη εξαιρουμένων των γαμήλιων τελετών, αλλά ηθικά, ακολουθούσαν τα διδάγματα του χριστιανισμού.
Όταν η Εκκλησία απόκτησε την ελευθερία της, με το «Διάταγμα των Μεδιολάνων» το 313, βρίσκουμε ορισμένες ευλογίες που έδινε ο Ιερέας στη νύφη και μετά από τον 9ο αιώνα και στο γαμπρό.
Μόνο κατά τη διάρκεια του ενδεκάτου αιώνα η Δυτική Εκκλησία επενέβη για να ρυθμίσει «εκκλησιαστικά» τη νομοθεσία του γάμου. Μέχρι τότε είχε ανεχθεί, και μάλιστα ευνοήσει, τη λαϊκή κρατική νομοθεσία του ιερού αυτού μυστηρίου. Αρχικά ο Ιερέας αντιπροσώπευε την κοινότητα μέσα στην οποία θα ζούσε η νέα οικογένεια. Η παρουσία του Ιερέα έδινε νομική και επίσημη υπόσταση στη γαμήλια συναίνεση. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, για την Καθολική Εκκλησία, οι «λειτουργοί» αυτού του ιερού Μυστηρίου είναι οι ίδιοι νυμφευόμενοι και όχι ο ιερέας.
Προοδευτικά, κατά τον δωδέκατο αιώνα, η συναίνεση του ζεύγους μαζί με την ευλογία του Ιερέα θα αποτελέσουν, στη συνείδηση της Εκκλησίας, ένα από τα επτά ιερά Μυστήρια. Μ’ αυτόν τον τρόπο αναλάμβανε η Εκκλησία την πλήρη υπευθυνότητα του γάμου και τα εκκλησιαστικά δικαστήριά της βρέθηκαν στην ανάγκη να καθορίσουν το ποια είναι η ουσία του γάμου ή σε τι ακριβώς συνίσταται το Μυστήριο του γάμου. Όσον αφορά αυτό το πρόβλημα, υπήρχαν διάφορες θεωρίες. Η Εκκλησία διαμόρφωσε την ακόλουθη επίσημη συμβιβαστική λύση: η συναίνεση των συζύγων αποτελεί τη πραγματική ουσία του γάμου και δημιουργεί το συζυγικό δεσμό: δηλαδή την ελεύθερη δημόσια έκφραση εκ μέρους των συζύγων να ζήσουν για πάντα μαζί. Ο γάμος όμως δεν είναι απόλυτα αδιάλυτος, εάν δεν πραγματοποιηθεί η συνουσία. Έτσι, ο γάμος, θεωρήθηκε σαν ένα συμφωνητικό (ad modum contractus). Το αντικείμενο αυτού του συμφωνητικού είναι το αμοιβαίο δόσιμο των συζύγων και συγκεκριμένα το συζυγικό δόσιμο.

(συνεχίζεται)

κοινοποίηση άρθρου:

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on email

Περισσότερα

Διαβάστε ακόμη

Mελέτη του Ευαγγελίου της ημέρας

  ΠΕΜΠΤΗ ΤΗΣ 27ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 6 Οκτωβρίου 2022                                              Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Αμήν Επικαλούμαι

Καθολική Αρχιεπισκοπή Νάξου-Τήνου-Μυκόνου-Άνδρου και Μητρόπολη παντός Αιγαίου