ΛΕΩΝ ΙΔ’
ΓΕΝΙΚΗ ΑΚΡΟΑΣΗ
Πλατεία Αγίου Πέτρου
Τετάρτη, 30 Σεπτεμβρίου 2026
Κατήχηση. Το Αποστολικό Ταξίδι στην Γαλλία και στην UNESCO
Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, καλημέρα και καλώς ήλθατε!
Σήμερα επιθυμώ να σας μιλήσω για το Αποστολικό Ταξίδι στη Γαλλία, το οποίο πραγματοποίησα τις προηγούμενες ημέρες. Υπήρξε ένα μεγάλο δώρο για μένα και για τον λαό του Θεού σε εκείνη τη χώρα, και γι’ αυτό ευχαριστώ τον Κύριο. Εκφράζω εκ νέου την ευγνωμοσύνη μου προς όλους όσοι με υποδέχθηκαν, τις πολιτικές Αρχές και τους Ποιμένες της Εκκλησίας, καθώς και προς το πλήθος όσων θέλησαν να συναντήσουν τον Πάπα ή ακόμη και απλώς να τον χαιρετήσουν στους δρόμους, ως απόστολο του Χριστού και αγγελιαφόρο της ειρήνης. Σας ευχαριστώ όλους!
Θα ήθελα να συγκεντρώσω τις σκέψεις και τις εντυπώσεις – ακόμη πολύ ζωντανές – αυτής της ποιμαντικής επίσκεψης γύρω από ένα μεγάλο σύμβολο: τον Καθεδρικό Ναό της Παναγίας των Παρισίων, τη Notre-Dame. Εκεί, το απόγευμα της πρώτης ημέρας, τελέσαμε τον Εσπερινό της Αειπαρθένου Μαρίας, σε μια λειτουργική σύναξη επίσημη και ταυτόχρονα χαρμόσυνη, όπου η μουσική, το άσμα και η ομορφιά του ναού έκαναν να πάλλονται οι καρδιές, ενωμένες στην προσευχή.
Ακριβώς η Notre-Dame, μέσα από το δράμα που έζησε, μπορεί να φωτίσει συμβολικά ολόκληρο αυτό το Αποστολικό Ταξίδι, προσφέροντας ένα κλειδί ανάγνωσης που θα συνόψιζα σε μία λέξη: αναγέννηση.
Ο Καθεδρικός Ναός των Παρισίων, που μόλις πριν από επτά χρόνια φαινόταν θανάσιμα πληγωμένος από μια τεράστια πυρκαγιά, σήμερα έχει ανοικοδομηθεί και λάμπει περισσότερο από ποτέ. Εκείνη η καταστροφή προκάλεσε μια θετική αντίδραση σε όλα τα επίπεδα, ορισμένα περισσότερο ορατά και πρακτικά, άλλα πιο κρυφά και πνευματικά.
Η αποκατάστασή του αποτέλεσε απόδειξη της δυνατότητας συνεργασίας μεταξύ Εκκλησίας, Κράτους, δημόσιων θεσμών και κοινωνίας των πολιτών. Αυτή η στάση επέτρεψε να αξιοποιηθούν με τον καλύτερο τρόπο τόσο η γενναιοδωρία των ευεργετών όσο και η τεχνογνωσία των επαγγελματιών και των εργαζομένων. Η συνέργεια για το κοινό καλό θα έπρεπε να αποτελεί τον κανονικό τρόπο δράσης των θεσμών, των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων, καθώς και όλων όσοι φέρουν πολιτικές και οικονομικές ευθύνες. Αυτό είναι το μήνυμα που θέλησα να απευθύνω στις γαλλικές Αρχές, καθώς και στα μέλη της UNESCO, του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό, που εδρεύει στο Παρίσι, υποδεικνύοντας το θεμελιώδες κριτήριο πάνω στο οποίο πρέπει να στηρίζεται αυτή η συνεργασία: την αξιοπρέπεια του ανθρώπινου προσώπου.
Πρωτίστως, όμως, η Notre-Dame είναι εικόνα της Εκκλησίας των ζωντανών λίθων, του αγίου λαού του Θεού.
Είναι ενδιαφέρον να παραλληλίσουμε την τέλεση του Εσπερινού στον Καθεδρικό Ναό με την Αγρυπνία των νέων, που πραγματοποιήθηκε το ίδιο βράδυ στο μεγάλο Στάδιο της Γαλλίας στο Παρίσι. Δύο εντελώς διαφορετικοί χώροι, αλλά δύο συμπληρωματικά γεγονότα, σχεδόν πνευματικά ενωμένα μεταξύ τους. Τι ήταν αυτό που τα συνέδεε; Η Εκκλησία, η οποία δεν αποτελείται από πέτρες ή τσιμέντο, αλλά από ανθρώπους που αγαπούν τον Ιησού Χριστό επειδή πρώτα αγαπήθηκαν από Εκείνον.
Στη Notre-Dame βρίσκονταν οι ιερείς και οι διάκονοι, οι αφιερωμένοι άνδρες και γυναίκες και οι ποιμαντικοί συνεργάτες· στο στάδιο βρισκόταν η νέα γενιά της Γαλλίας: νέα –θα έλεγα– όχι μόνο ως προς την ηλικία, αλλά ακόμη περισσότερο ως προς το πνεύμα, την ελευθερία της καρδιάς και της πίστης. Νέοι που τραγούδησαν, φώναξαν, αλλά και παρέμειναν σιωπηλοί, ακούγοντας. Πρόσωπα προσεκτικά και συγκινημένα, που φανέρωναν καρδιές διψασμένες για αλήθεια και αγάπη. Σε αυτούς είπα με χαρά: «Εσείς είστε οι άγιοι της Γαλλίας!». Εκείνη η Αγρυπνία υπήρξε ένα μεγάλο σημείο ελπίδας.
Σημείο ελπίδας υπήρξε επίσης – μέσα στη μικρότητα που τόσο αγαπά ο Θεός – και η συνάντηση στη MaisonBakhita, μια δομή υποδοχής ανθρώπων που αντιμετωπίζουν διάφορες δυσκολίες: ένας από τους πολλούς τόπους, καρπούς του Ευαγγελίου, όπου καθημερινά καταβάλλεται προσπάθεια να υπηρετείται με αγάπη η αξιοπρέπεια του ανθρώπινου προσώπου.
Υπάρχει, ωστόσο, στην Εκκλησία της Γαλλίας ένα σημείο αναγέννησης που διαρκεί εδώ και αρκετά χρόνια: ο αξιοσημείωτος και συνεχώς αυξανόμενος αριθμός νέων και ενηλίκων που ζητούν να λάβουν το Βάπτισμα. Γι’ αυτή την όμορφη «έκπληξη» του Θεού βρίσκεται σε εξέλιξη στο Παρίσι μια Επαρχιακή Συνοδική Συνέλευση, στην οποία μπόρεσα να συμμετάσχω, ενθαρρύνοντας την πορεία των κατηχουμένων και των νεοφώτιστων, μαζί με τις κοινότητες στις οποίες ανήκουν.
Κορυφαία στιγμή της επίσκεψής μου στην πρωτεύουσα υπήρξε η Θεία Λειτουργία στην Place de la Concorde. Εκεί, το σημείο της αναγέννησης φανερώθηκε με εντυπωσιακό τρόπο: η λειτουργική σύναξη, η οποία στη μεγάλη πλατεία συγκέντρωνε ιερείς, τη χορωδία και ένα τεράστιο πλήθος πιστών, εκτεινόταν σε όλη τη λεωφόρο των Ηλυσίων Πεδίων μέχρι την Αψίδα του Θριάμβου και ακόμη πιο πέρα. Κατά τη στιγμή της Θείας Κοινωνίας, όλοι μπόρεσαν να προσέλθουν στην Ευχαριστία, η οποία διανεμόταν σε κάθε σημείο. Αυτή είναι η αληθινή ανοικοδόμηση, η αποκατάσταση της Εκκλησίας που μόνο ο Θεός μπορεί να πραγματοποιήσει, με τη μεσιτεία της Αειπαρθένου Μαρίας.
Ήταν, λοιπόν, φυσικό και αναγκαίο, μετά το Παρίσι, να μεταβώ ως προσκυνητής στη Λούρδη, για να τιμήσω την Παναγία, τη Μητέρα της Εκκλησίας, Εκείνη που κατά την ώρα του Πάθους και του Θανάτου διατηρεί αναμμένη τη λυχνία της πίστης και της ελπίδας. Στη Λούρδη, ο Κύριος, μέσα από τη μητρική φροντίδα της Αειπαρθένου Μαρίας, μεταδίδει σε όλους, στους προσκυνητές και ιδιαίτερα στους ασθενείς στο σώμα και στο πνεύμα, ένα μήνυμα ελπίδας και αναγέννησης.
Ένα μήνυμα που θέλησα να επαναλάβω με σαφήνεια: κάθε ανθρώπινη ζωή, σε οποιαδήποτε κατάσταση κι αν βρίσκεται, ακόμη και στην πιο βαριά ευαλωτότητα, διατηρεί την απαραβίαστη αξιοπρέπειά της και αξίζει να περιβάλλεται από φροντίδα, συνοδεία και ανακούφιση από τον πόνο, με ανθρώπινη συμπόνια και με τη βοήθεια των μέσων που προσφέρει η επιστήμη. Γι’ αυτό η Λούρδη αποτελεί για ολόκληρο τον κόσμο ένα ιερό της πολιτισμού της αγάπης.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο συνάντησα και ορισμένα πρόσωπα που υπήρξαν θύματα κακοποίησης και τους ζήτησα να με βοηθήσουν να εκφράσω και προς άλλα θύματα τη δική μου θέληση, καθώς και τη θέληση ολόκληρης της Εκκλησίας, να τα ακούσουμε και να πορευθούμε μαζί τους στην αναζήτηση της θεραπείας, αναγνωρίζοντας τον πόνο που προκλήθηκε στη ζωή τους και εργαζόμενοι για την πρόληψη των κακοποιήσεων.
Τρίτος και τελευταίος σταθμός του Αποστολικού Ταξιδιού ήταν η πόλη του Metz, σε μια περιοχή της Γαλλίας και της Ευρώπης που δοκιμάστηκε σκληρά από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Εκεί έδρασε ο Robert Schuman, ένας από τους κυριότερους εμπνευστές της διαδικασίας της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Η σύγχρονη Ευρώπη γεννήθηκε ακριβώς ως σχέδιο ειρήνης μετά την καταστροφή του πολέμου.
Μπορούμε να πούμε ότι ό,τι συνέβη στη Notre-Dame των Παρισίων με την πυρκαγιά είχε συμβεί στην Ευρώπη με τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Και η Ευρώπη αναγεννήθηκε, στηριζόμενη σε εκείνες τις αρχές της δημοκρατίας, της αλληλεγγύης και της αδελφοσύνης μεταξύ των λαών, που οφείλουν πολλά στις χριστιανικές της ρίζες.
Και σήμερα, πάνω σε αυτά τα θεμέλια και με αυτόν τον ζωτικό «χυμό», το ευρωπαϊκό εγχείρημα μπορεί να ανανεωθεί μέσα σε έναν πολύ πιο παγκοσμιοποιημένο κόσμο, όπου ο διαθρησκειακός διάλογος έχει πρωταρχική σημασία. Γι’ αυτό, στο Metz, συνάντησα εκπροσώπους των διαφόρων θρησκευτικών παραδόσεων, οι οποίοι ανέγνωσαν και υπέγραψαν ενώπιόν μου την «Έκκληση του Metz» για τον διάλογο και την ειρήνη.
Αγαπητοί μου, το θέμα της ποιμαντικής μου επίσκεψης στη Γαλλία ήταν: «Pour que le monde ait la vie», «Για να έχει ο κόσμος ζωή» (πρβλ. Ιω 6,51). Είναι λόγια του Ιησού, τα οποία συνοψίζουν ολόκληρη τη σωτηριώδη αποστολή Του και τα οποία, κατά τη διάρκεια του Ταξιδιού, εξέφραζαν πλήρως το ευαγγελικό νόημα κάθε συνάντησης.
Είθε τώρα αυτά τα λόγια να εμπνέουν την προσευχή μας, καθώς ζητούμε από τον Θεό αυτό το γεγονός χάριτος να αποφέρει άφθονους και διαρκείς καρπούς.
———————–
Μετάφραση: π.Λ
