ΤΟΥ ΜΑΡΤΥΡΙΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ,

 ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ και ΒΑΠΤΙΣΤΗ  

29 Αυγούστου 2026

 

Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Αμήν

Επικαλούμαι το Πνεύμα Σου Κύριε, να με καθοδηγήσει και να με φωτίσει.

 

Ανάγνωσμα από το κατά Μάρκο Άγιο Ευαγγέλιο  (6,17-29)

Εκείνο τον καιρό, ο Ηρώδης είχε στείλει να συλλάβουν τον Ιωάννη και τον έδεσε στη φυλακή, εξαιτίας της Ηρωδιάδας, της γυναίκας του Φιλίππου, του αδελφού του, επειδή την είχε παντρευτεί. Έλεγε, πράγματι, ο Ιωάννης στον Ηρώδη: “Δεν σου επιτρέπεται να έχεις τη γυναίκα του αδελφού σου”. Και η Ηρωδιάδα τον μισούσε και ήθελε να τον σκοτώσει, αλλά δε μπορούσε, επειδή ο Ηρώδης φοβόταν τον Ιωάννη, γνωρίζοντας ότι είναι άνδρας δίκαιος και άγιος και γι’αυτό τον προστάτευε. Αν και, ακούγοντάς τον απορούσε πολύ, τον άκουγε ευχαρίστως.

Η κατάλληλη μέρα ήλθε, όταν ο Ηρώδης έκανε δείπνο στους μεγιστάνες του και στους χιλίαρχους και τους προύχοντες της Γαλιλαίας για τα γενέθλιά του. Τότε μπήκε η κόρη του, εκείνη της Ηρωδιάδας, που όταν χόρεψε άρεσε στον Ηρώδη και στους συνδαιτυμόνες. Είπε ο βασιλιάς στο κορίτσι: “Ζήτησέ μου ό,τι θέλεις και θα σου το δώσω”. Και της έδωσε πολλούς όρκους: “Ο,τι και να μου ζητήσεις θα σου δώσω, μέχρι το μισό βασίλειό μου”. Κι αυτή βγήκε και είπε στη μητέρα της: “Τι να ζητήσω;”. Κι εκείνη της είπε: “Το κεφάλι του Ιωάννη του βαφτιστή”. Κι αμέσως μπήκε μέσα γρήγορα εκεί που ήταν ο βασιλιάς και ζήτησε λέγοντας: “Θέλω τώρα αμέσως να μου δώσεις το κεφάλι του Ιωάννη του Βαφτιστή πάνω σ’ένα πιάτο”. Κι ο βασιλιάς λυπήθηκε πολύ, αλλά εξαιτίας των όρκων και των παρόντων δε θέλησε να της το αρνηθεί. Κι αμέσως ο βασιλιάς έστειλε ένα φρουρό με τη διαταγή να φέρουν το κεφάλι του Ιωάννη. Κι εκείνος πήγε και τον αποκεφάλισε στη φυλακή κι έφερε το κεφάλι του πάνω σ’ένα πιάτο και το έδωσε στο κορίτσι και το κορίτσι το έδωσε στη μητέρα της. Όταν το έμαθαν οι μαθητές του πήγαν και σήκωσαν το πτώμα του και το έβαλαν σε μνήμα.

Λόγος του Κυρίου

 

Στοχασμός του don Luigi Maria Epicoco

Το μαρτύριο του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή δεν χρησιμεύει απλώς για να μας θυμίσει τη σκληρή ιστορία ενός ανθρώπου που πεθαίνει θύμα της εξουσίας. Το Ευαγγέλιο μάς φέρνει αντιμέτωπους με κάτι ακόμη πιο ανησυχητικό: μια συναισθηματική και διαπροσωπική ιδιοτροπία καταλήγει να κοστίσει τη ζωή ενός προφήτη. Και τότε γεννιέται αναπόφευκτα ένα ερώτημα: αξίζει πραγματικά να λέμε την αλήθεια, αν το τίμημα μπορεί να είναι τόσο υψηλό;

Είναι ένα ερώτημα πολύ πιο κοντά στη ζωή μας απ’ όσο φανταζόμαστε. Βέβαια, στις περισσότερες περιπτώσεις κανείς δεν πρόκειται να μας κόψει κυριολεκτικά το κεφάλι. Υπάρχουν όμως πολλοί άλλοι τρόποι για να βρεθούμε στο περιθώριο ή να «βγούμε από το παιχνίδι». Μπορούμε να περιθωριοποιηθούμε, να αποκλειστούμε, να κριθούμε, να χάσουμε την αποδοχή των άλλων, να θέσουμε σε κίνδυνο μια θέση, μια φιλία ή ένα προσωπικό μας συμφέρον. Γι’ αυτό και πολλές φορές επιλέγουμε τη σιωπή. Αυτό συμβαίνει στους χώρους εργασίας, στις οικογένειες, στην πολιτική, στα πολιτιστικά ζητήματα. Ξέρουμε ότι θα έπρεπε να πούμε κάτι, αλλά υπολογίζουμε αμέσως τις συνέπειες και προτιμούμε να σιωπήσουμε.

Φυσικά, ο χριστιανισμός δεν μας ζητά να μετατραπούμε σε ανθρώπους εριστικούς, επιθετικούς ή διαρκώς απασχολημένους με το να πολεμούν κάποιον. Το να λέμε την αλήθεια δεν σημαίνει να χρησιμοποιούμε την αλήθεια ως όπλο. Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής δεν πεθαίνει επειδή αγαπά τη σύγκρουση. Πεθαίνει επειδή αγαπά την αλήθεια περισσότερο από το προσωπικό του συμφέρον. Αυτή είναι η καθοριστική διαφορά. Ο χριστιανός δεν επιδιώκει τον διωγμό και δεν χαίρεται όταν δέχεται αντιδράσεις ή εχθρότητα. Αλλά ούτε μπορεί να κάνει τον φόβο των συνεπειών κριτήριο με το οποίο αποφασίζει τι πρέπει να πει ή να κάνει. Έχει νόημα να είμαστε χριστιανοί χωρίς το θάρρος του Ιωάννη του Βαπτιστή; Έχει νόημα να πιστεύουμε στο Ευαγγέλιο, φανταζόμενοι ότι αυτό δεν θα μας φέρει ποτέ σε αντίθεση με το ρεύμα της εποχής;

Ίσως θα έπρεπε να ξαναβρούμε μια σημαντική διάκριση: η σύνεση δεν είναι δειλία. Το να είμαστε συνετοί σημαίνει να επιλέγουμε τον σωστό τρόπο και την κατάλληλη στιγμή για να πούμε την αλήθεια. Δειλία σημαίνει να παραιτούμαστε από την αλήθεια μόνο και μόνο για να προστατεύσουμε τον εαυτό μας. Το μαρτύριο του Ιωάννη μάς θυμίζει ότι υπάρχουν πράγματα ακόμη πιο σημαντικά και από την προσωπική μας ηρεμία. Η ελευθερία, η αξιοπρέπεια, η δικαιοσύνη και, πάνω απ’ όλα, η αλήθεια μπορεί να απαιτήσουν από εμάς ένα τίμημα. Δεν πρέπει να επιθυμούμε να το πληρώσουμε. Αλλά αν έρθει η στιγμή που πρέπει να επιλέξουμε ανάμεσα στο να σώσουμε τη θέση μας και στο να υπερασπιστούμε την αλήθεια, τότε ο Ιωάννης ο Βαπτιστής μάς θυμίζει ότι ο χριστιανός πρέπει να γνωρίζει με ποια πλευρά οφείλει να σταθεί. Γιατί το Ευαγγέλιο δεν μας υπόσχεται μια ζωή χωρίς αντιδράσεις και αντιθέσεις. Μας χαρίζει κάτι πολύ μεγαλύτερο: το θάρρος να μην προδώσουμε την αλήθεια από φόβο.

 

Προσευχή της ημέρας. 

Κύριε,

κοίταξε Εσύ βαθιά μεσ’ την καρδιά μου

και καθάρισε τις σκέψεις μου

τα συναισθήματα μου,

τις αφορμές των πράξεων μου.

Δώσε μου Εσύ μάτια για να βλέπω αυτό το οποίο

είναι σύμφωνο με το θέλημα σου.

Και δώσε μου το κουράγιο

να απομακρύνω ότι δεν σου είναι αρεστό. Αμήν.

(π. Νίκος Ρούσσος)