Προς τους ισχυρούς της γης, ειρήνη σε εσάς!

Το κακό δεν έρχεται πάντοτε γκρεμίζοντας μια πόρτα. Κάποτε εισέρχεται αθόρυβα. Φορά κομψή ενδυμασία. Χαμογελά μπροστά στους τηλεοπτικούς φακούς. Τοποθετείται μέσα σε μια πολυτελή θήκη, συνοδεύεται από μια αφιερωματική κάρτα και προσφέρεται με κάθε επισημότητα. Και για μια στιγμή κανείς δεν αναγνωρίζει πλέον το κακό, γιατί έμαθε να εμφανίζεται με ευγένεια.

Αυτό είναι που με πληγώνει στη χειρονομία που έγινε στην Άγκυρα: όχι μόνο ότι ένα πιστόλι προσφέρθηκε ως δώρο στους εκπροσώπους των χωρών του ΝΑΤΟ, αλλά ότι ο θάνατος μετατράπηκε σε πράξη φιλοφρόνησης. Η δυνατότητα να αφαιρεθεί μια ανθρώπινη ζωή έγινε αναμνηστικό, επίσημο ενθύμιο, αντικείμενο προς επίδειξη.

Έχουμε εξημερώσει τα όπλα σε τέτοιο βαθμό, ώστε να τα προσφέρουμε ως δώρα. Αυτό είναι το πραγματικό σκάνδαλο. Μας λένε ότι πρόκειται απλώς για ένα σύμβολο. Όμως τα σύμβολα είναι εκείνα που διαμορφώνουν τις συνειδήσεις. Προηγούνται των νόμων, διεισδύουν βαθύτερα από κάθε λόγο και διδάσκουν αθόρυβα ό,τι ένας πολιτισμός θεωρεί φυσιολογικό.

Και αυτό το δώρο διδάσκει ότι η εξουσία πρέπει να αναγνωρίζει τον εαυτό της στο μέταλλο ενός πιστολιού. Ότι ένας σημαντικός άνθρωπος είναι ένας οπλισμένος άνθρωπος. Ότι οι άρχοντες μπορούν να αποδίδουν τιμές ο ένας στον άλλον προσφέροντας, με κάθε επισημότητα, τη δυνατότητα του θανάτου. Πάνω στην κάννη του όπλου ήταν χαραγμένο το όνομα εκείνου που το παραλάμβανε.

Κάθε πιστόλι, όμως, φέρει πάντοτε και ένα δεύτερο όνομα, αόρατο. Είναι το όνομα του ανθρώπου εναντίον του οποίου θα μπορούσε κάποτε να στραφεί. Το όνομα της γυναίκας που ίσως μείνει χήρα. Το όνομα του παιδιού που θα περιμένει μάταια την επιστροφή του πατέρα του. Ο αληθινός αποδέκτης ενός όπλου δεν είναι ποτέ μόνο εκείνος που το παραλαμβάνει· είναι το άγνωστο σώμα που κάποια ημέρα ίσως δεχθεί τη σφαίρα του.

Γι’ αυτό αδυνατώ να θεωρήσω αυτή τη χειρονομία ως μια απλή διπλωματική ιδιορρυθμία. Εκφράζει μια ολόκληρη αντίληψη για τον κόσμο. Έναν κόσμο όπου μάθαμε να μετράμε την ασφάλεια μετρώντας τα όπλα, χωρίς πλέον να αναρωτιόμαστε πόσο φόβο χρειάζεται να σπείρουμε για να τη διαφυλάξουμε. Έναν κόσμο που ονομάζει «ισορροπία» τον αμοιβαίο τρόμο, και «ειρήνη» το χρονικό διάστημα κατά το οποίο κανείς ακόμη δεν έχει πυροβολήσει.

Ως χριστιανός δεν μπορώ να το αποδεχθώ. Το Ευαγγέλιο μάς παρέδωσε μια εντελώς διαφορετική εικόνα της εξουσίας. Ο Χριστός, τη νύχτα κατά την οποία όλα θα μπορούσαν να Τον ωθήσουν να υπερασπιστεί τον εαυτό Του, δεν έβαλε όπλο στα χέρια των μαθητών Του. Ζώστηκε μια ποδιά, γονάτισε μπροστά τους και έπλυνε τα κουρασμένα τους πόδια.

Από τη μία πλευρά, ένα όπλο που προσφέρεται όρθιο, ανάμεσα σε ισχυρούς της γης. Από την άλλη, ο Θεός γονατισμένος μπροστά στον άνθρωπο.

Δύο διαφορετικοί πολιτισμοί. Και ο καθένας καλείται να επιλέξει.

Εμείς οι χριστιανοί δεν είμαστε αφελείς. Γνωρίζουμε τη βία. Τη συναντούμε στις εγκαταλελειμμένες συνοικίες, στα σπίτια όπου λείπει το ψωμί, στα σώματα των μεταναστών, στα παιδιά που επιστρέφουν στις μητέρες τους μέσα σε ένα φέρετρο. Γνωρίζουμε ότι το κακό υπάρχει. Ακριβώς γι’ αυτό αρνούμαστε να το εξωραΐσουμε. Αρνούμαστε να το στολίσουμε, να το γυαλίσουμε, να το μετατρέψουμε σε σύμβολο κύρους.

Ένα όπλο δεν γίνεται αθώο επειδή προσφέρεται ως δώρο. Δεν γίνεται ακίνδυνο επειδή δεν εκπυρσοκροτεί. Δεν γίνεται ανθρώπινο επειδή φέρει χαραγμένο ένα όνομα.

Απευθύνω, λοιπόν, έκκληση σε εσάς, τους υπεύθυνους των εθνών: μη φυλάξετε αυτό το δώρο ως τρόπαιο. Μην αρκεστείτε να το τοποθετήσετε σε κάποιο δωμάτιο, μακριά από τα βλέμματα, σαν να αρκεί να κρύψει κανείς ένα σύμβολο για να εξαφανίσει και το νόημά του. Κάντε κάτι δυσκολότερο. Απορρίψτε την ίδια την ιδέα ότι ο θάνατος μπορεί να αποτελεί μορφή τιμητικής προσφοράς.

Πείτε δημόσια ότι καμία συμφωνία μεταξύ των λαών δεν έχει ανάγκη να επισφραγίζεται με ένα πιστόλι. Πείτε ότι η αξιοπρέπεια ενός έθνους δεν μετριέται από τον φόβο που μπορεί να προκαλέσει. Πείτε ότι η ασφάλεια δεν είναι το προνόμιο εκείνου που μπορεί να πυροβολήσει πρώτος, αλλά το δικαίωμα όλων να μη γίνουν ποτέ στόχος πυροβολισμού.

Και στην επόμενη σύνοδο κορυφής αφήστε μία καρέκλα άδεια. Όχι για έναν πρόεδρο, ούτε για έναν στρατηγό, ούτε για έναν υπουργό. Αφήστε την για τον άνθρωπο χωρίς όνομα, που πληρώνει πάντοτε το τίμημα των αποφάσεών σας. Για εκείνον που δεν συμμετέχει στις συνόδους κορυφής, δεν υπογράφει συνθήκες, δεν εμφανίζεται στις αναμνηστικές φωτογραφίες, αλλά θάβεται κάτω από τα ερείπια όταν αποτυγχάνει η διπλωματία.

Ατενίστε αυτή την άδεια καρέκλα πριν μιλήσετε για όπλα. Ίσως τότε κατανοήσετε ότι η ειρήνη δεν είναι αδυναμία που χρειάζεται διόρθωση, αλλά ευθύνη ενώπιον της οποίας καλούμαστε να γονατίζουμε. Διότι η εξουσία που δεν γνωρίζει να γονατίζει μπροστά στη ζωή, αργά ή γρήγορα θα γονατίσει μπροστά στα όπλα. Και τότε, όσο λαμπρές κι αν είναι οι τελετές μας, θα έχουμε ήδη χάσει όλοι.

ΠΗΓΗ:AVVENIRE

              +Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.