ΛΕΩΝ ΙΔ’

ΓΕΝΙΚΗ ΑΚΡΟΑΣΗ 

Αίθουσα Παύλος Στ’

Τετάρτη, 20 Αυγούστου 2025

 

Κύκλος – Ιωβηλαίο 2025. Ο Ιησούς Χριστός, η ελπίδα μας. IΙΙ. Το Πάσχα του Ιησού. 3. Η συγχώρηση. «Τους έδειξε την αγάπη του ως το τέλος» (Ιω 13,2). 

Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, 

σήμερα θα επικεντρωθούμε σε μια από τις πιο συγκλονιστικές και φωτεινές πράξεις του Ευαγγελίου: τη στιγμή που ο Ιησούς, κατά τη διάρκεια του Μυστικού Δείπνου, προσφέρει τη μπουκιά του ψωμιού σε αυτόν που πρόκειται να τον προδώσει. Δεν είναι απλώς μια χειρονομία μοιράσματος, είναι κάτι πολύ περισσότερο: είναι η τελευταία προσπάθεια της αγάπης να μην εγκαταλείψει τα πάντα. 

Ο Άγιος Ιωάννης, με τη βαθιά πνευματική του ευαισθησία, μας περιγράφει εκείνη τη στιγμή ως εξής: «Κατά τη διάρκεια του δείπνου, όταν ο διάβολος είχε ήδη βάλει στην καρδιά του Ιούδα, γιου του Σίμωνα του Ισκαριώτη, να τον προδώσει […] ο Ιησούς, γνωρίζοντας ότι είχε έρθει η ώρα του […] τους έδειξε την αγάπη του ως το τέλος» (Ιω 13:,1-2). Να αγαπάς μέχρι τέλους: αυτό είναι το κλειδί για την κατανόηση της καρδιάς του Χριστού. Μια αγάπη που δεν σταματά μπροστά στην απόρριψη, την απογοήτευση ή ακόμη και την αχαριστία. 

Ο Ιησούς γνωρίζει την ώρα, αλλά δεν την υπομένει: την επιλέγει. Είναι Αυτός που αναγνωρίζει τη στιγμή που η αγάπη Του πρέπει να υπομείνει την πιο οδυνηρή πληγή, αυτή της προδοσίας. Και αντί να υποχωρήσει, να κατηγορήσει, να υπερασπιστεί τον εαυτό του… συνεχίζει να αγαπά: πλένει τα πόδια, βουτάει το ψωμί στο πιάτο και το προσφέρει. 

«Είναι εκείνος, στον οποίο θα δώσω ένα κομμάτι ψωμί, αφού το βουτήξω στο πιάτο» (Ιω 13,26). Με αυτή την απλή και ταπεινή χειρονομία, ο Ιησούς εκφράζει την αγάπη Του στο έπακρο. Όχι επειδή δεν γνωρίζει τι συμβαίνει, αλλά ακριβώς επειδή βλέπει καθαρά. Έχει καταλάβει ότι η ελευθερία του άλλου, ακόμη και όταν είναι χαμένος στο κακό, μπορεί να επιτευχθεί με το φως μιας ευγενικής χειρονομίας. Επειδή γνωρίζει ότι η αληθινή συγχώρηση δεν περιμένει τη μετάνοια, αλλά η συγχώρηση προσφέρεται μόνη της πρώτα, ως δωρεάν προσφορά, πριν καν ακόμη ληφθεί η μετάνοια. 

Ο Ιούδας, δυστυχώς, δεν κατανοεί. Μετά το κομμάτι ψωμιού —λέει το Ευαγγέλιο— «ο Σατανάς εισήλθε μέσα του» (στ. 27). Αυτό το απόσπασμα μας εντυπωσιάζει: σαν το κακό, που μέχρι τότε ήταν κρυμμένο, να εκδηλώθηκε αφού η αγάπη είχε δείξει το πιο ανυπεράσπιστο πρόσωπό της. Και ακριβώς γι’ αυτό, αδελφοί και αδελφές, εκείνο το κομμάτι ψωμιού είναι η σωτηρία μας: επειδή μας λέει ότι ο Θεός κάνει τα πάντα —απολύτως τα πάντα— για να μας φτάσει, ακόμη και την ώρα που εμείς τον απορρίπτουμε. 

Εδώ αποκαλύπτεται η συγχώρηση σε όλη της τη δύναμη και φανερώνει το συγκεκριμένο πρόσωπο της ελπίδας. Δεν είναι λήθη, δεν είναι αδυναμία. Είναι η ικανότητα να αφήνεις τον άλλον ελεύθερο, αγαπώντας τον μέχρι τέλους. Η αγάπη του Ιησού δεν αρνείται την αλήθεια του πόνου, αλλά δεν επιτρέπει στο κακό να έχει τον τελευταίο λόγο. Αυτό είναι το μυστήριο που ο Ιησούς επιτελεί για εμάς, στο οποίο και εμείς, κατά καιρούς, καλούμαστε να συμμετάσχουμε. 

Πόσες σχέσεις διαρρηγνύονται, πόσες ιστορίες περιπλέκονται, πόσα λόγια που δεν ειπώθηκαν μένουν μετέωρα. Κι όμως, το Ευαγγέλιο μας δείχνει ότι υπάρχει πάντα ένας τρόπος να συνεχίσουμε να αγαπάμε, ακόμη και όταν όλα φαίνονται ανεπανόρθωτα και σε κίνδυνο. Το να συγχωρούμε δεν σημαίνει να αρνούμαστε το κακό, αλλά να το εμποδίζουμε να γεννήσει περισσότερο κακό. Δεν σημαίνει να λέμε ότι δεν συνέβη τίποτα, αλλά να κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να διασφαλίσουμε ότι η δυσαρέσκεια δεν θα υπαγορεύει το μέλλον. 

Όταν ο Ιούδας φεύγει από το δωμάτιο, «ήταν νύχτα» (στ. 30). Αλλά αμέσως μετά, ο Ιησούς λέει: «Ήρθε τώρα η ώρα να φανερωθεί η δόξα του Υιού του Ανθρώπου» (στ. 31). Η νύχτα είναι ακόμη εκεί, αλλά ένα φως έχει ήδη αρχίσει να λάμπει. Και λάμπει επειδή ο Χριστός παραμένει πιστός μέχρι το τέλος, και έτσι η αγάπη Του είναι ισχυρότερη από το μίσος. 

Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, κι εμείς βιώνουμε επώδυνες και κουραστικές νύχτες. Νύχτες της ψυχής, νύχτες απογοήτευσης, νύχτες στις οποίες κάποιος μας πλήγωσε ή μας πρόδωσε. Σε αυτές τις στιγμές, ο πειρασμός είναι να κλειστούμε στον εαυτό μας, να προστατευτούμε, να αντεπιτεθούμε. Αλλά ο Κύριος μας δείχνει ότι η ελπίδα υπάρχει. Υπάρχει πάντα μια άλλη οδός. Μας διδάσκει ότι μπορούμε να προσφέρουμε μια μπουκιά ψωμιού ακόμη και σε εκείνον που μας γυρίζει την πλάτη. Ότι μπορούμε να απαντήσουμε με τη σιωπή της εμπιστοσύνης. Και ότι μπορούμε να προχωρήσουμε με αξιοπρέπεια, χωρίς να απαρνηθούμε την αγάπη. 

Ας ζητήσουμε σήμερα τη χάρη να ξέρουμε να συγχωρούμε, ακόμη κι όταν νιώθουμε παρεξηγημένοι, ακόμη κι όταν νιώθουμε εγκαταλελειμμένοι. Επειδή ακριβώς σε εκείνες τις ώρες η αγάπη μπορεί να φτάσει στο αποκορύφωμά της. Όπως μας διδάσκει ο Ιησούς, να αγαπάς σημαίνει να αφήνεις τον άλλον ελεύθερο —ακόμη και να προδώσει— χωρίς ποτέ να παύεις να πιστεύεις ότι ακόμη και αυτή η ελευθερία, τραυματισμένη και αποπροσανατολισμένη, μπορεί να αποσπαστεί από την απάτη του σκότους και να αποδοθεί στο φως του αγαθού. 

Όταν το φως της συγχώρησης φιλτράρεται μέσα από τις βαθύτερες ρωγμές της καρδιάς, καταλαβαίνουμε ότι ποτέ δεν είναι ανώφελο. Ακόμη κι αν ο άλλος δεν το αποδέχεται, ακόμη κι αν φαίνεται μάταιο, η συγχώρηση απελευθερώνει αυτόν που τη δίνει: διαλύει τη δυσαρέσκεια, αποκαθιστά την ειρήνη, μας επαναφέρει στον εαυτό μας. 

Ο Ιησούς, με την απλή χειρονομία του ψωμιού που πρόσφερε, δείχνει ότι κάθε προδοσία μπορεί να γίνει ευκαιρία για σωτηρία, αν επιλεγεί ως χώρος για μια μεγαλύτερη αγάπη. Δεν υποκύπτει στο κακό, αλλά το νικάει με το καλό, εμποδίζοντάς το να σβήσει ό,τι πιο αληθινό υπάρχει μέσα μας: την ικανότητα να αγαπάμε.

———————

Μετάφραση: π.Λ