
Μαρτυρία του ζώντος Θεού, «σημείο του ιερού χώρου της συνειδήσεως, μέσα στον οποίο πάλλεται η πίστη», τόπος με «διαρκή κλήση προς την υποδοχή και τη φιλοξενία». Με αυτές τις εικόνες περιγράφει ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ τη Βασιλική του Αγίου Πέτρου, κατά τη Θεία Λειτουργία που τέλεσε το απόγευμα στις 18 Νοεμβρίου, με αφορμή τη συμπλήρωση 400 ετών από τα εγκαίνια της Βασιλικής.
Ακριβώς αυτή την ημέρα, το 1626, ο Πάπας Ουρβανός Η΄, του οποίου η ταπισερί βρίσκεται στη Λότζια πίσω από την Αγία Τράπεζα της Ομολογίας και τα λείψανα πλησίον της Έδρας του Αγίου Πέτρου, εγκαινίασε τη Βασιλική, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών που είχαν αρχίσει το 1506, πάνω στα ερείπια του χώρου λατρείας που είχε οικοδομήσει ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος.
Πρόκειται για έναν ναό, τονίζει ο Ποντίφικας στην ομιλία του, ο οποίος συγκλίνει εξ ολοκλήρου στην πράξη του καθαγιασμού του άρτου και του οίνου, όπου, όπως εξηγεί, «τα βλέμματά μας και οι καρδιές μας θα επικεντρωθούν στον Αμνό που θυσιάστηκε και αναστήθηκε».
«Για να μαρτυρήσει Εκείνον, τον Υιό του ζώντος Θεού, οικοδομήθηκε αυτή η θαυμάσια Βασιλική. Για να Τον υπηρετεί σε κάθε άνδρα και κάθε γυναίκα υπάρχει η Εκκλησία και πορεύεται μέσα στην ιστορία. Εναντίον της “οι πύλες του Άδη δεν θα υπερισχύσουν”: δεν επικρατεί ο πόλεμος, όσο εμείς κηρύσσουμε την ειρήνη· δεν επικρατεί η εξαθλίωση, όσο εμείς μαρτυρούμε την αγάπη· δεν επικρατεί η πλάνη, όσο εμείς διδάσκουμε την αλήθεια· δεν επικρατεί η απελπισία, όσο εμείς αναγγέλλουμε σε όλους τη σωτηρία στο όνομα του Ιησού».
Ναός της πίστεως
Ο στοχασμός του Πάπα ξεκινά από ένα ερώτημα, το ίδιο που θέτουν οι επισκέπτες όταν περνούν το κατώφλι της Βασιλικής του Βατικανού: «Τι αισθανθήκαμε μπαίνοντας στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου;».
Η απάντηση είναι συγκίνηση, δέος και θαυμασμός, που προκαλούνται «από την ιερότητα της πίστεως, τη δύναμη της ιστορίας και την ομορφιά της τέχνης».
Ο Ποντίφικας υπενθυμίζει ότι τα πάντα στηρίζονται «πάνω σε έναν φτωχό τάφο, εκείνον του Αλιέα της Γαλιλαίας, του Σίμωνα, γιου του Ιωνά», του οποίου η πίστη τον καθιστά νέο δημιούργημα, σύμφωνα με τη θέληση του Ιησού, «του Διδασκάλου και Κυρίου του».
«Ολόκληρο αυτό το οικοδόμημα, πραγματικά, σε κάθε του στοιχείο, υπηρετεί μία και μοναδική πραγματικότητα: την πίστη. Την πίστη του Πέτρου, την καθολική πίστη, την πίστη μας».
Ζωντανές πέτρες του ναού του Πνεύματος
Αναφερόμενος στην ιδιαίτερη μέριμνα της Αγίας Έδρας για τη Βασιλική του Βατικανού, ο Πάπας δεν παραλείπει να ευχαριστήσει τον καρδινάλιο Mauro Gambetti για την υπηρεσία που προσέφερε ως αρχιερέας της Βασιλικής και πρόεδρος του Οργανισμού Οικοδομής του Αγίου Πέτρου (Fabbrica di San Pietro). Στη συνέχεια, καλωσορίζει τον αρχιεπίσκοπο Vittorio Viola.
Και οι δύο συλλειτουργούν με τον Λέοντα ΙΔ΄, μαζί με τον καρδινάλιο Luis Antonio Gokim Tagle, κοσμήτορα του Κολλεγίου των Καρδιναλίων, και τον Καρδινάλιο Leonardo Sandri, Υποκοσμήτορα.
Στη συνέχεια, επανέρχεται στην Ομολογία του Πέτρου (Confessio Petri): «Εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του ζώντος Θεού», την αλήθεια που σώζει και την οποία ομολογούμε από κοινού, επισημαίνει ο Λέων ΙΔ΄, μαζί και με «εμάς που προερχόμαστε από τόσα διαφορετικά έθνη».
Πρόκειται για μια ομολογία πίστεως που γονιμοποίησε τη γη του λόφου του Βατικανού, ώστε να καρποφορήσει αγιότητα μέσα στους αιώνες.
«Σήμερα, αγαπητοί μου, αυτός ο καρπός είμαστε εμείς, ζωντανές πέτρες, ναός του Αγίου Πνεύματος, οικοδομημένος πάνω στο θεμέλιο που είναι ο Χριστός· ενώ, μέσα στους αιώνες, ο καρπός αυτός εκφράζεται στη διαρκή αποστολική διαδοχή, στη ζωντανή Παράδοση της Εκκλησίας, η οποία έχει ως αρχή και κριτήριο τον ίδιο τον Ιησού».
Πίστη και φιλία
Ατενίζοντας τα λόγια «Εσύ είσαι ο Πέτρος και πάνω σε αυτή την πέτρα θα οικοδομήσω την Εκκλησία μου», που είναι χαραγμένα στα λατινικά και στα ελληνικά σε όλο το μήκος της επάνω ζωφόρου της Βασιλικής, ο Ποντίφικας υπενθυμίζει τη σημασία της «διακονίας προς υπηρεσία ολόκληρης της Εκκλησίας, για τη σωτηρία του κόσμου».
Δεν πρόκειται απλώς για «ένα γεγονός του παρελθόντος». Όπως ο Σίμων ο Γαλιλαίος, έτσι και «ο καθένας από εμάς καλείται να ανακαλύψει την προσωπική του αποστολή μέσα από τον διάλογο με τον Ιησού».
Ο Επίσκοπος Ρώμης υπενθυμίζει στη συνέχεια το ερώτημα που πάλλεται στην καρδιά κάθε Ποντίφικα: «Με αγαπάς;». Ένα ερώτημα που μας επαναφέρει στην αποστολή του Πέτρου και στην ανιδιοτελή αγάπη με την οποία αυτή συνδέεται.
«Για τον Σίμωνα Πέτρο, όπως και για κάθε μαθητή του Ιησού, η εμπειρία της πίστεως είναι αδιαχώριστη από τη φιλία μαζί Του, ο οποίος αναγνωρίζεται ως αληθινός Θεός ακριβώς μέσα από την ανθρώπινη φύση Του. Το νέο όνομα που λαμβάνει ο Σίμων μαρτυρεί ότι “η ζωή με την αληθινή της έννοια δεν υπάρχει μέσα μας από μόνοι μας, ούτε προέρχεται αποκλειστικά από εμάς: είναι μια σχέση. Και η ζωή στην ολότητά της είναι σχέση με Εκείνον που αποτελεί την πηγή της ζωής”».
Σωτηρία και αλήθεια
Μια σχέση μέσα στην οποία αναγνωρίζουμε τον Ιησού ως «Κύριο και Διδάσκαλο», γεγονός που σημαίνει ότι «ανακαλύπτουμε την αλήθεια του εαυτού μας».
«Μέσα στον άνθρωπο, στον εσωτερικό μας ναό, ο Ιησούς προφέρει τον λόγο της σωτηρίας μαζί με το όνομά μας. Και η Βασιλική που μας φιλοξενεί σήμερα αποτελεί, κατά κάποιον τρόπο, σημείο του ιερού χώρου της συνειδήσεως, μέσα στον οποίο πάλλεται η πίστη, ωριμάζοντας μέσα από τη φιλία με τον Κύριο και την υπηρεσία προς την Εκκλησία, μέχρι και το μαρτύριο».
Η Βασιλική, καθρέφτης του Σώματος του Χριστού
Ο Λέων ΙΔ΄ αναφέρει ότι ο τάφος του Πέτρου αποτελεί «τόπο πίστεως και μνήμης της λυτρώσεως», από την εποχή της αρχαίας ρωμαϊκής νεκρόπολης μέχρι σήμερα.
Από την πρώτη Βασιλική που οικοδομήθηκε από τον Κωνσταντίνο έως την ανακαίνιση του 16ου αιώνα, όταν επιστρατεύθηκαν οι κορυφαίοι νόες της εποχής, άνθρωποι με εξαιρετικά χαρίσματα και καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων ο Bramante, ο Raffaello και ο Michelangelo.
Όλοι αυτοί, με τα ταλέντα τους, απέδωσαν δόξα στον Θεό, μετατρέποντας αυτόν τον «οίκο» σε ένα πραγματικά «εκκλησιαστικό έργο»!
«Το νέο οικοδόμημα της Βασιλικής υψώθηκε έτσι πάνω στο ίδιο θεμέλιο: η αρχιτεκτονική ιστορία του Αγίου Πέτρου αντικατοπτρίζει την ιστορία της πίστεως που τελείται εδώ, δηλαδή την ιστορία της Εκκλησίας ως ζωντανού οργανισμού, ως Σώματος του Χριστού. Ιδιαίτερη μαρτυρία αποτελούν οι Οικουμενικές Σύνοδοι που συγκλήθηκαν εδώ: η Α΄ Σύνοδος του Βατικανού και η Β΄ Σύνοδος του Βατικανού, οι οποίες από κοινού μάς παραδίδουν τα λόγια της πίστεως, τα οποία καλούμαστε να αναγγείλουμε σε κάθε γωνιά του κόσμου».
Η ζωή του Ιησού κατοικεί εδώ
Η αποστολή της Εκκλησίας στηρίζεται στον ακρογωνιαίο λίθο, που είναι ο Χριστός, ο εσταυρωμένος και αναστημένος, ο οποίος «απορρίφθηκε από τους ισχυρούς αυτού του κόσμου, αλλά παραμένει για τους λαούς η πέτρα “εκλεκτή, πολύτιμη, και όποιος πιστεύει σε αυτήν δεν θα καταισχυνθεί”», υπογραμμίζει ο Πάπας.
«Ο καθαγιασμός της Βασιλικής, τον οποίο σήμερα ανακαλούμε στη μνήμη μας, επισφραγίζει αυτή την αντιστοιχία: είναι μια επίσημη πράξη που αφορά όλους μας, διότι η ζωή του Ιησού κατοικεί πάντοτε σε αυτόν τον ναό, ακριβώς μέσα στο σημαντικότερο γεγονός που τελείται εδώ, δηλαδή στην τέλεση της Θείας Ευχαριστίας. Αυτό το Μυστήριο αποτελεί το ύψιστο αριστούργημα που μπορεί κανείς να ατενίσει, τόσο στον Άγιο Πέτρο όσο και στη μικρότερη εκκλησία του κόσμου».
«Στη Θεία Ευχαριστία ο Ιησούς είναι πάντοτε σύγχρονός μας: πράγματι, Εκείνος είναι ο Εμμανουήλ».
Η διαρκής κλήση προς την υποδοχή και τη φιλοξενία
Η αποστολή του Πέτρου —«Βόσκε τα πρόβατά μου»— υπενθυμίζει ο Πάπας, καλεί όλους μας στην αγιότητα της ζωής, ώστε να τη συνεχίσουμε με ζήλο.
Ατενίζοντας τη Βασιλική, τις αψίδες, τις πύλες και τους εξώστες της, μπορούμε να διακρίνουμε προσκλήσεις που μας απευθύνονται. Προσκλήσεις να εισέλθουμε, να πιστέψουμε, διότι αυτές οι πέτρες αποτελούν «αντανάκλαση και μνήμη του πνευματικού οικοδομήματος που είναι το Σώμα του Χριστού».
«Το μέγεθος της Βασιλικής του Βατικανού αντικατοπτρίζει έτσι μια διαρκή κλήση προς την υποδοχή και τη φιλοξενία, ώστε όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι να βρίσκουν χώρο μέσα στην Εκκλησία. Υπό αυτή την έννοια μπορούμε να ερμηνεύσουμε τη μονάδα μέτρησης των μεγάλων ναών, η οποία εκτείνεται κατά μήκος του δαπέδου του κεντρικού κλίτους: αποτελεί απόδειξη και μνήμη της καθολικής φιλοξενίας, η οποία εδώ στη Ρώμη βρίσκει τη σύνθεσή της, ως σημείο ελπίδας για ολόκληρο τον κόσμο».
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.


