Κατά τη Γενική Ακρόαση, ο Πάπας επαναφέρει στο προσκήνιο την αντίληψη της πολιτικής ως διακονίας του κοινού αγαθού. «Η πολιτική κοινότητα υπάρχει για χάρη του κοινού αγαθού». Η έκκληση για τον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου, την κοινωνική δικαιοσύνη και την ειρήνη.
«Η πολιτική που μεριμνά για τις πληγές των λαών και για όλους όσοι υφίστανται την αδικία προσφέρει λόγους ελπίδας για το μέλλον της ανθρωπότητας». Την ημέρα κατά την οποία η διεθνής κοινότητα στρέφει το βλέμμα της στα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες, κατά τη Γενική Ακρόαση στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ υποδεικνύει ποιο είναι το αυθεντικό νόημα της πολιτικής προσφοράς. Υπενθυμίζει, επίσης, κατά τους χαιρετισμούς του προς τους Πολωνούς προσκυνητές, ότι «η ειρήνη οικοδομείται πάνω στη δικαιοσύνη, στον σεβασμό του νόμου και στον διάλογο, και όχι πάνω στη βία».
Χωρίς καμία αναφορά στις εκλογικές εξελίξεις, ο Ποντίφικας, στην κατήχησή του, αναφέρθηκε στην κοινωνική διδασκαλία της Εκκλησίας και στη Β΄ Σύνοδο του Βατικανού, υπενθυμίζοντας ότι η δημόσια εξουσία βρίσκει τον λόγο της ύπαρξής της στη διακονία του ανθρώπου και του κοινού αγαθού.
«Η κοινωνική διάσταση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος όχι μόνο της ανθρώπινης φύσεως, αλλά και της πίστεώς μας στον Ιησού Χριστό», δήλωσε ο Πάπας, εισάγοντας έναν προβληματισμό σχετικά με τη σχέση μεταξύ οικονομίας, πολιτικής και οικοδομήσεως της ειρήνης.
Η αναφορά γίνεται στο συνοδικό Σύνταγμα Gaudium et spes («Χαρά και Ελπίδα»), του οποίου ο Λέων ΙΔ΄ συνεχίζει την επανεξέταση μέσα από τις εβδομαδιαίες κατηχήσεις, που είναι αφιερωμένες κατά το τρέχον έτος στα κείμενα της Β΄ Συνόδου του Βατικανού.
Ο Ποντίφικας υπογράμμισε καταρχάς την επικαιρότητα της αναλύσεως που διατύπωσε η Σύνοδος σχετικά με τους κινδύνους μιας οικονομικής αναπτύξεως η οποία αδυνατεί να σεβαστεί τον άνθρωπο και την κτίση. Πρόκειται για μια διαπίστωση που, όπως παρατήρησε, γίνεται ακόμη πιο εμφανής στις ημέρες μας.
Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, ωστόσο, δεν αρκούν τεχνικές παρεμβάσεις ή περιορισμένες διορθωτικές ενέργειες.
«Απαιτούνται πολλές μεταρρυθμίσεις στις δομές της οικονομικής και κοινωνικής ζωής· είναι επίσης αναγκαία, εκ μέρους όλων, μια αλλαγή νοοτροπίας και συνηθειών ζωής», ανέφερε ο Πάπας, παραθέτοντας το σχετικό χωρίο από το συνοδικό κείμενο.
Στο επίκεντρο του προβληματισμού βρίσκεται η εργασία, η οποία χαρακτηρίζεται ως ένα από τα θεμελιώδη στοιχεία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
«Μέσω της εργασίας ο άνθρωπος αναπτύσσεται ως πρόσωπο, μεριμνά για τις ανάγκες της οικογένειάς του, εκφράζει τα χαρίσματά του, συμμετέχει στην κοινωνική ζωή και οικοδομεί έναν καλύτερο κόσμο, συνεργαζόμενος στο δημιουργικό έργο του Θεού».
Κατά συνέπεια, όπως επανέλαβε ο Λέων ΙΔ΄, «δεν είναι αποδεκτή η ανεργία, η εκμετάλλευση και οι συνθήκες εργασίας που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία, ακόμη και την ίδια τη ζωή».
Η πολιτική στην υπηρεσία του κοινού αγαθού
Η κατήχηση επικεντρώθηκε στη συνέχεια στο νόημα της πολιτικής.
Παραθέτοντας και πάλι το Gaudium et spes, ο Πάπας παρατήρησε ότι «από τη βαθύτερη συνείδηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας αναδύεται, σε διάφορες περιοχές του κόσμου, η προσπάθεια εγκαθιδρύσεως μιας πολιτικο-νομικής τάξεως, μέσα στην οποία τα δικαιώματα του ανθρώπινου προσώπου θα προστατεύονται καλύτερα στη δημόσια ζωή».
Η πορεία αυτή βρίσκει το κριτήριό της στο κοινό αγαθό.
«Η πολιτική κοινότητα υπάρχει για χάρη του κοινού αγαθού», υπενθύμισε ο Λέων ΙΔ΄, εξηγώντας ότι αυτό συνίσταται στο «σύνολο εκείνων των συνθηκών της κοινωνικής ζωής, οι οποίες επιτρέπουν και διευκολύνουν στους ανθρώπους, στις οικογένειες και στις ενώσεις να επιτύχουν πληρέστερα την ολοκλήρωσή τους».
Για τον λόγο αυτό, πρόσθεσε, «η άσκηση της πολιτικής εξουσίας πρέπει πάντοτε να αποβλέπει στο κοινό αγαθό».
Ο Πάπας επανέλαβε, επιπλέον, μία από τις θεμελιώδεις αρχές της κοινωνικής διδασκαλίας της Εκκλησίας:
«Η πολιτική κοινότητα και η Εκκλησία είναι ανεξάρτητες και αυτόνομες η μία από την άλλη στον δικό τους τομέα».
Ωστόσο, όπως συνέχισε παραθέτοντας τη Σύνοδο, και οι δύο «υπηρετούν την προσωπική και κοινωνική κλήση των ίδιων ανθρώπων» και θα μπορούν να εκπληρώνουν αποτελεσματικότερα την αποστολή τους «όσο περισσότερο καλλιεργούν μεταξύ τους μια υγιή συνεργασία».
Από εδώ προκύπτει και ο άμεσος δεσμός μεταξύ της ορθής πολιτικής και της ειρήνης.
«Η δραστηριοποίηση στην οικονομία και στην πολιτική σύμφωνα με αυτά τα κριτήρια αποτελεί έναν τρόπο οικοδομήσεως της ειρήνης», δήλωσε ο Λέων ΙΔ΄.
Στη συνέχεια επανέφερε μία από τις γνωστότερες διατυπώσεις του Πάπα Φραγκίσκου:
«Ο πόλεμος αποτελεί αποτυχία της πολιτικής και της ανθρωπότητας, μια επαίσχυντη παράδοση, μια ήττα απέναντι στις δυνάμεις του κακού».
Αντίθετα, επέμεινε, «η πολιτική που μεριμνά για τις πληγές των λαών και για όλους όσοι υφίστανται την αδικία προσφέρει λόγους ελπίδας για το μέλλον της ανθρωπότητας».
Ο Ποντίφικας ολοκλήρωσε την κατήχησή του ενθαρρύνοντας ιδιαιτέρως τους νέους να αναλάβουν ενεργό συμμετοχή στην κοινωνική και πολιτική ζωή, ενώ κάλεσε τις χριστιανικές κοινότητες να προωθήσουν με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα τη γνώση της κοινωνικής διδασκαλίας της Εκκλησίας.
Η ειρήνη οικοδομείται πάνω στη δικαιοσύνη και στον διάλογο
Κατά τους τελικούς χαιρετισμούς του, απευθυνόμενος στους Πολωνούς προσκυνητές, ο Ποντίφικας υπενθύμισε ότι «πριν από εβδομήντα χρόνια απελευθερώθηκαν από τη φυλάκιση οι ηρωικοί Πρωθιεράρχες της Πολωνίας και της Ουγγαρίας, οι Καρδινάλιοι Στέφαν Βισίνσκι και Γιόζεφ Μίντσεντι».
Αναφερόμενος σε όσα είχε γράψει τότε ο Πάπας Πίος ΙΒ΄ στην εγκύκλιο Laetamur admodum, ο Πάπας προέτρεψε τους πιστούς «να αναλογιστούν ότι η ειρήνη οικοδομείται πάνω στη δικαιοσύνη, στον σεβασμό του νόμου και στον διάλογο, και όχι πάνω στη βία».
Οι επικείμενες μακαριωνυμίες και το αποστολικό ταξίδι στη Νότια Αμερική
Στο τέλος της Γενικής Ακροάσεως, ο Λέων ΙΔ΄ υπενθύμισε τις τελετές μακαριωνυμίας που πρόκειται να πραγματοποιηθούν το Σάββατο 7 Νοεμβρίου στην Αντίγκουα της Γουατεμάλας και στο Σανταντέρ της Ισπανίας.
Στη συνέχεια ζήτησε από τους πιστούς να τον συνοδεύσουν με την προσευχή τους εν’ όψει του αποστολικού ταξιδιού του, το οποίο θα αρχίσει μεθαύριο στην Ουρουγουάη, στην Αργεντινή και στο Περού.
Κατά τους χαιρετισμούς του προς τους Ιταλόφωνους προσκυνητές, απηύθυνε ιδιαίτερο χαιρετισμό στην Ιταλική Συνομοσπονδία του Τριτογενούς Τομέα, στους υπευθύνους της Πλατφόρμας Δράσεως Laudato si’, στις ενορίες του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή στην Κανόζα της Απουλίας και του Αγίου Λαυρεντίου στο Σαλέρνο, στο Κοινωνικό Κέντρο του Τόλβε, καθώς και στη Μουσική Μπάντα του Φόντο.
Τέλος, χαιρέτισε τους νέους, τους ασθενείς και τους νεονύμφους, με την ευκαιρία της λειτουργικής μνήμης του Αγίου Καρόλου Βορρομαίου, προτρέποντας όλους να αναγνωρίζουν στον Χριστό τον οδηγό της καθημερινής τους πορείας.
ΠΗΓΗ: AVVENIRE
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
