Άραγε, θα μπορούσαν ποτέ να φανταστούν ο Don Bosco, ο Don Murialdo, ο Don Cottolengo, ο Don Allamano και οι Μαρκήσιοι Giulia και Carlo Tancredi di Barolo —οι Τορινέζοι Ιερείς και το ζεύγος των λαϊκών, οι οποίοι στο Τορίνο του 19ου αιώνα «εργάζονταν δικτυωμένα», όπως θα λέγαμε σήμερα— ότι το έργο τους θα προτεινόταν κάποτε ως «Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO»;
Εργάζονταν για να υποδέχονται τους ανθρώπους που μετανάστευαν από την ύπαιθρο προς την πόλη, να περιθάλπουν τους άπορους ασθενείς, να προσφέρουν ψωμί και ενδύματα στους αστέγους, να διδάσκουν μια τέχνη στους «άτακτους και παραμελημένους νέους», να προετοιμάζουν Ιεραποστόλους για να αποσταλούν στην «πεινασμένη» Αφρική και να αγωνίζονται ώστε οι ερειπωμένες φυλακές να μετατραπούν σε χώρους αναμόρφωσης και επανένταξης.
Οι τέσσερις άγιοι ιερείς του Τορίνο και το ευγενές ζεύγος, το οποίο τιμάται ως σεβάσμιο, άφησαν έργα που εξακολουθούν μέχρι σήμερα να αποτελούν ζωντανή μαρτυρία της αγάπης προς τον πλησίον. Χάρη σε αυτούς και σε πλήθος αφιερωμένων προσώπων και λαϊκών που ακολούθησαν το παράδειγμά τους, το Τορίνο έγινε γνωστό σε όλο τον κόσμο ως η «πόλη των κοινωνικών αγίων».
Όλοι τους υπήρξαν «γείτονες»: έζησαν και εργάστηκαν σε μια περιοχή που εκτείνεται σε λίγο περισσότερο από ένα τετραγωνικό χιλιόμετρο.
Πρόκειται για ένα μικρό τμήμα της πόλης, στο σταυροδρόμι του οποίου δεσπόζει, όχι τυχαία, το μνημείο του Αγίου Ιωσήφ Cafasso, πνευματικού πατέρα των κοινωνικών αγίων, προστάτη των φυλακισμένων και εξομολογητή των μελλοθανάτων.
Με την υπογραφή σχετικού θεσμικού πρωτοκόλλου στην Αρχιεπισκοπική έδρα, αρχίζει πλέον η διαδικασία υποψηφιότητας του «Τετραγωνικού Χιλιομέτρου της Αγάπης» για την ένταξή του στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Το έγγραφο υπέγραψαν ο Αρχιεπίσκοπος Τορίνο και Susa, Καρδινάλιος Roberto Repole, ο οποίος είχε διατυπώσει αυτό το «όνειρό του» στις 17 Ιανουαρίου, κατά τα εγκαίνια του αγάλματος της Μαρκησίας di Barolo, που απεικονίζεται να αγκαλιάζει μια κρατουμένη· ο Πρόεδρος της Περιφέρειας του Πιεμόντε Alberto Cirio· ο Δήμαρχος του Τορίνο Stefano Lo Russo· ο Γενικός Γραμματέας του Ιδρύματος Compagnia di San Paolo Alberto Anfossi· και η Πρόεδρος του Ιδρύματος CRT Anna Maria Poggi. Όλοι τους στηρίζουν την πρόταση.
Στη συνέχεια, θα πραγματοποιηθεί περαιτέρω μελέτη και τεκμηρίωση της ιστορικής, αρχειακής, πνευματικής και κοινωνικής κληρονομιάς των έργων που περιλαμβάνονται στο «Τετραγωνικό Χιλιόμετρο της Αγάπης». Το υλικό αυτό, σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, θα αποτελέσει τη βάση για την προώθηση της υποψηφιότητας στο πλαίσιο των προγραμμάτων της UNESCO.
Μεταξύ των πολυάριθμων παρευρισκομένων στην Αρχιεπισκοπική έδρα ήταν και οι «γιοι και οι θυγατέρες» των κοινωνικών αγίων, δηλαδή τα μέλη των μοναχικών και αποστολικών οικογενειών που εκείνοι ίδρυσαν και οι οποίες εξακολουθούν σήμερα, μέσα στο «τετραγωνικό χιλιόμετρο της αγάπης», να επιτελούν εκπαιδευτικό, υγειονομικό και κοινωνικό έργο.
Όπως συνέβαινε πριν από διακόσια χρόνια, έτσι και σήμερα, σε ένα Τορίνο που παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με εκείνης της εποχής, τα έργα αυτά εξακολουθούν να αποκαθιστούν την αξιοπρέπεια όσων αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες.
Από τον οίκο της Μικρής Οικίας της Θείας Πρόνοιας, που ίδρυσε ο Cottolengo, παρευρέθη ο Γενικός Ηγούμενος Carmine Arice. Από το Κολέγιο Artigianelli των Ιωσηφιτών του Murialdo συμμετείχε ο Έπαρχος Ηγούμενος, πατέρας Nadir Poletto.
Παρευρέθησαν επίσης εκπρόσωποι του Ιερού Προσκυνήματος της Consolata, από όπου αναχώρησαν οι πρώτοι Ιεραπόστολοι που προετοίμασε ο Allamano, του Ανακτόρου και της Κοινωνικής Περιφέρειας Barolo, μαζί με τις μοναχές της Αγίας Άννας, τις οποίες ίδρυσε η Μαρκησία Giulia καθώς και της Βασιλικής της Μαρίας Βοηθού των Χριστιανών και του Valdocco, όπου βρίσκονται σχολεία, κέντρα επαγγελματικής κατάρτισης και το πρώτο ορατόριο (χώρος συνάντησης νέων) που ίδρυσε ο Don Bosco, μαζί με τις θυγατέρες της Μαρίας Βοηθού των Χριστιανών.
Γιατί να ανακηρυχθεί η «πόλη της αγάπης» Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς;
«Επειδή ζούμε σε εποχές κατά τις οποίες τα πάντα ανακηρύσσονται μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, αλλά υπάρχει ο κίνδυνος να χάσουμε την ίδια την ανθρωπιά μας», υπογράμμισε ο Καρδινάλιος Repole.
«Πιστεύω, αντίθετα, ότι η μεγαλύτερη κληρονομιά της ανθρωπότητας είναι η ίδια η ανθρωπότητα. Και όσα συνέβησαν τον 19ο αιώνα σε αυτή την περιοχή του Τορίνο μάς δείχνουν ότι είναι δυνατόν να παραμένουμε άνθρωποι, μαζί με όλες τις γυναίκες και όλους τους άνδρες, αρχίζοντας από τους τελευταίους.
«Αυτό αποτελεί ένα πολύ μεγάλο σημείο ελπίδας σε μια ιστορική στιγμή κατά την οποία η ανθρωπιά κινδυνεύει να εξαφανιστεί ή να αποδυναμωθεί. Οι ανισότητες είναι υπερβολικά μεγάλες και οι νέοι δυσκολεύονται να οραματιστούν το μέλλον».
Η υποψηφιότητα αυτή αποσκοπεί στην ανάδειξη της παγκόσμιας διάστασης ενός προτύπου κοινωνικής μέριμνας, αλληλεγγύης και χειραφέτησης μέσω της εκπαίδευσης, το οποίο γεννήθηκε ακριβώς στο Τορίνο. Πρόκειται για ένα πρότυπο που ανήκει στην ιστορία του τόπου μας, αλλά αποτελεί συγχρόνως πολύτιμη κληρονομιά για ολόκληρο τον κόσμο».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν οι δηλώσεις του δημάρχου Stefano Lo Russo και του προέδρου της Περιφέρειας Alberto Cirio, οι οποίοι επιβεβαίωσαν και την πολιτική σημασία της υποψηφιότητας. Δεν πρόκειται για ένα ιστορικό κτήριο ούτε για μια περιοχή που παράγει εξαιρετικά προϊόντα, αλλά για έναν «τρόπο ζωής».
«Τα έργα που ξεκίνησαν οι κοινωνικοί άγιοι στο Τορίνο αποτελούν πραγματικότητες που ενσαρκώνουν ακόμη και σήμερα θεμελιώδεις αξίες της πόλης μας και μαρτυρούν από γενιά σε γενιά ότι η εγγύτητα προς τον συνάνθρωπο και η κοινή ευθύνη μπορούν να οικοδομήσουν μια δικαιότερη και πιο ανθρώπινη κοινωνία» δήλωσε ο δήμαρχος.
Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από τον ατομικισμό και την αυξανόμενη απόσταση μεταξύ των ανθρώπων, αυτές οι εμπειρίες μάς υπενθυμίζουν πόσο ουσιώδες είναι να μην στρέφουμε αλλού το βλέμμα μας μπροστά στις ανάγκες των άλλων».
ΠΗΓΗ: AVVENIRE
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
