ΠΑΠΑΣ ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΑΚΡΟΑΣΗ

Αίθουσα Παύλος Στ’

Τετάρτη, 1η Μαΐου 2024

Κατήχηση. Τα πάθη και οι αρετές. 17. Η πίστη

Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, καλημέρα!

Σήμερα θα ήθελα να μιλήσω για την αρετή της πίστεως. Μαζί με την αγάπη και την ελπίδα, αυτή η αρετή ονομάζεται «θεολογική». Υπάρχουν τρεις θεολογικές αρετές: η πίστη, η ελπίδα και η αγάπη. Γιατί είναι θεολογικές; Διότι μπορούν να βιωθούν μόνο χάρη στη δωρεά του Θεού. Οι τρεις θεολογικές αρετές είναι τα μεγάλα δώρα που δωρίζει ο Θεός στην ηθική μας ικανότητα. Χωρίς αυτές θα μπορούσαμε να είμαστε συνετοί, δίκαιοι, σθεναροί και εγκρατείς, αλλά δεν θα είχαμε μάτια που να βλέπουν ακόμη και στο σκοτάδι, δεν θα είχαμε καρδιά που να αγαπά ακόμη κι όταν δεν την αγαπούν, δεν θα είχαμε ελπίδα που να τολμάει ενάντια σε κάθε ελπίδα.

Τι είναι η πίστη; Η Κατήχηση της Καθολικής Εκκλησίας μας εξηγεί ότι η πίστη είναι η πράξη με την οποία ο άνθρωπος εγκαταλείπει ελεύθερα τον εαυτό του στον Θεό (αριθμ. 1814). Σε αυτή την πίστη, ο Αβραάμ ήταν ο μεγάλος πατέρας. Όταν αποδέχτηκε να αφήσει τη γη των προγόνων του για να κατευθυνθεί προς τη γη που θα του έδειχνε ο Θεός, πιθανόν να τον έκριναν τρελό: γιατί να αφήσει το γνωστό για το άγνωστο, το βέβαιο για το αβέβαιο; Όμως ο Αβραάμ αναχωρεί, σαν να έβλεπε το αόρατο. Αυτό λέει η Βίβλος για τον Αβραάμ: «Ξεκίνησε σαν να έβλεπε το αόρατο». Αυτό είναι όμορφο. Και θα είναι αυτό το αόρατο που θα τον κάνει να ανέβει στο όρος με τον γιο του Ισαάκ, τον μονάκριβο γιο της επαγγελίας, που μόνο την τελευταία στιγμή θα γλιτώσει από τη θυσία. Σε αυτή την πίστη, ο Αβραάμ γίνεται πατέρας μιας μακράς σειράς παιδιών. Η πίστη τον έκανε καρποφόρο.

Άνθρωπος πίστεως θα είναι ο Μωυσής, ο οποίος, αποδεχόμενος τη φωνή του Θεού ακόμη και όταν περισσότερες από μία αμφιβολίες μπορούσαν να τον κλονίσουν, συνέχισε να παραμένει σταθερός και να εμπιστεύεται τον Κύριο, ως και να υπερασπίζεται τον λαό που συχνά στερούνταν πίστεως.

Γυναίκα πίστεως θα είναι η Παρθένος Μαρία, η οποία, λαμβάνοντας τον ευαγγελισμό του Αγγέλου, που πολλοί θα είχαν απορρίψει ως πολύ απαιτητικό και ριψοκίνδυνο, απαντά: «Ιδού, η δούλη του Κυρίου, ας γίνει σ’ εμένα σύμφωνα με τον λόγο σου». (Λκ 1,38). Και με καρδιά γεμάτη πίστη, με καρδιά γεμάτη εμπιστοσύνη στον Θεό, η Μαρία ξεκινά έναν δρόμο του οποίου δεν γνωρίζει ούτε τη διαδρομή ούτε τους κινδύνους.

Η πίστη είναι η αρετή που κάνει τον Χριστιανό. Διότι το να είσαι Χριστιανός δεν σημαίνει πρώτα και κύρια την αποδοχή ενός πολιτισμού, με τις αξίες που τον συνοδεύουν, αλλά το να είσαι χριστιανός είναι να δέχεσαι και να φυλάττεις έναν δεσμό, έναν δεσμό με τον Θεό: εγώ και ο Θεός· το πρόσωπό μου και το αξιαγάπητο πρόσωπο του Ιησού. Αυτός ο δεσμός είναι που μας κάνει Χριστιανούς.

Μιλώντας για την πίστη, έρχεται στο μυαλό ένα επεισόδιο από το Ευαγγέλιο. Οι μαθητές του Ιησού διασχίζουν τη λίμνη και ξαφνιάζονται από την καταιγίδα. Νομίζουν ότι μπορούν να τα βγάλουν πέρα ​​με τη δύναμη των χεριών τους, με τη βοήθεια της εμπειρίας, αλλά το σκάφος αρχίζει να γεμίζει νερό και πανικοβάλλονται (βλ. Μκ 4,35-41). Δεν συνειδητοποιούν ότι έχουν τη λύση μπροστά στα μάτια τους: ο Ιησούς είναι εκεί μαζί τους στη βάρκα, στη μέση της καταιγίδας, και ο Ιησούς κοιμάται, λέει το Ευαγγέλιο. Όταν τελικά τον ξυπνούν, φοβισμένοι αλλά και θυμωμένοι επειδή τους αφήνει να πεθάνουν, ο Ιησούς τους επιπλήττει: «Γιατί είστε τόσο δειλοί; Γιατί δεν έχετε πίστη;» (Μκ 4,40).

Ιδού, λοιπόν, ο μεγάλος εχθρός της πίστεως: δεν είναι ευφυΐα, δεν είναι η λογική, όπως, δυστυχώς, κάποιος συνεχίζει να επαναλαμβάνει με εμμονή, αλλά ο μεγάλος εχθρός της πίστεως είναι ο φόβος. Για τον λόγο αυτό, η πίστη είναι το πρώτο δώρο που πρέπει να δεχόμαστε στη χριστιανική ζωή: ένα δώρο που πρέπει να το δεχόμαστε και να το ζητάμε καθημερινά, ώστε να ανανεώνεται σ’ εμάς. Φαινομενκά είναι ένα μικρό δώρο, κι όμως είναι το ουσιαστικό. Όταν μας έφεραν στην ιερή κολυμβήθρα, οι γονείς μας, αφού ανακοίνωσαν το όνομα που διάλεξαν για εμάς, ρωτήθηκαν από τον ιερέα –αυτό συνέβη στη Βάπτισή μας–: «Τι ζητάτε από την Εκκλησία του Θεού;». Και οι γονείς απάντησαν: «Την πίστη, το βάπτισμα!».

Για έναν χριστιανό γονέα, που έχει επίγνωση της χάρης που του έχει δοθεί, αυτό είναι το δώρο που πρέπει να ζητήσει και για το παιδί του: την πίστη. Με αυτή ένας γονέας ξέρει ότι, ακόμη και στη μέση των δοκιμασιών της ζωής, το παιδί του δεν θα πνιγεί από τον φόβο. Ιδού, εχθρός είναι ο φόβος. Ξέρει επίσης ότι, όταν πάψει να έχει έναν γονέα σε αυτή τη γη, θα συνεχίσει να έχει έναν Θεό Πατέρα στους ουρανούς, ο οποίος δεν θα τον εγκαταλείψει ποτέ. Η αγάπη μας είναι τόσο εύθραυστη, και μόνο η αγάπη του Θεού νικάει τον θάνατο.

Ασφαλώς, όπως λέει ο Απόστολος, η πίστη δεν ανήκει σε όλους (βλ. Β’Θεσ 3,2), και ακόμη κι εμείς, που είμαστε πιστοί, συχνά συνειδητοποιούμε ότι έχουμε μόνο ένα μικρό απόθεμά της. Ο Ιησούς μπορεί συχνά να μας επιπλήττει, όπως έκανε με τους μαθητές του, ότι είμαστε «ολιγόπιστοι». Όμως είναι το πιο ευτυχές δώρο, η μόνη αρετή που επιτρέπεται να ζηλέψουμε. Διότι όποιος έχει πίστη κατοικείται από μια δύναμη που δεν είναι μόνο ανθρώπινη· πράγματι, η πίστη «πυροδοτεί» τη χάρη μέσα μας και ανοίγει τον νου στο μυστήριο του Θεού. Όπως είπε κάποτε ο Ιησούς: «Αν είχατε πίστη σαν κόκκο σιναπιού, θα λέγατε σ’ αυτή τη μουριά: “ξεριζώσου και πήγαινε να φυτρώσεις στη θάλασσα” κι εκείνη θα σας υπάκουε» (Λκ 17:6). Γι’ αυτό και εμείς, όπως οι μαθητές, του επαναλαμβάνουμε: Κύριε, αύξησε την πίστη μας! (βλ. Λκ 17,5). Ευχαριστώ.

——————–

Μετάφραση: π.Λ