Βόρεια Ιρλανδία “Η Ματωμένη Κυριακή” της 30ης Ιανουαρίου 1972

ΒΟΡΕΙΑ ΙΡΛΑΝΔΙΑ «Η ΜΑΤΩΜΕΝΗ ΚΥΡΙΑΚΗ» ΤΗΣ 30ΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1972

Οι μεγαλύτεροι θυμόμαστε ακόμα τα χιλιάδες θύματα στην ένοπλη προσπάθεια ανεξαρτησίας της Βορείου Ιρλανδίας από το Ηνωμένο Βασίλειο, την απεργία πείνας, μέχρι θανάτου, του Μπόμπυ Σαντς και των συντρόφων του στον IRA (1981) και τη γενναία απόφαση και των δύο πλευρών να οδηγηθούν σε διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στην λήξη του εμφυλίου. Παρόλο που ο Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός είχε δημιουργηθεί αρχές του 20ου αιώνα, η «τελευταία φάση» της ένοπλης αντιπαράθεσης ξεκίνησε μια «Ματωμένη Κυριακή», πριν 50 χρόνια, στην πόλη Derry (Ντέρι). Από τότε μέχρι τη λήξη των συγκρούσεων μια ιερατική μορφή ήταν πρωτοπόρα στην επίλυση ειρηνικής λύσης: ο π. Edward Daly, Επίσκοπος στην πόλη την περίοδο 1974-1993.

Την Κυριακή 30-1-1972 στρατιώτες του πρώτου τάγματος του Συντάγματος Αλεξιπτωτιστών του Βρετανικού Στρατού άνοιξαν πυρ κατά ειρηνικών διαδηλωτών. Επί τόπου σκοτώθηκαν 13 άτομα (6 ανήλικα), ένα ακόμα τραυματισμένο απεβίωσε 4 μήνες αργότερα. Δύο κτυπήθηκαν από στρατιωτικά οχήματα, πέντε είχαν πυροβοληθεί πισώπλατα. Οι τραυματίες ήταν δεκάδες. Μια φωτογραφία έμεινε ιστορική από την αποφράδα μέρα: ο 39χρονος π. Daly, κρατώντας ένα αιματοβαμμένο λευκό μαντήλι κουβαλούσε ένα ανήλικο παιδί, που πέθανε λίγο αργότερα… Ο βρετανικός στρατός ισχυρίσθηκε ότι οι διαδηλωτές έφεραν όπλα. 

Ο π. Daly, που λίγο αργότερα έγινε ο νεότερος Επίσκοπος της Χώρας του, ήταν κατηγορηματικά αντίθετος σε όλες τις καταθέσεις του. Ήταν όμως ενάντιος κα στο κύμα βίας που ακολούθησε από την πλευρά του IRA: «Η βία είναι απαράδεκτη ως μέσο για ένα πολιτικό σκοπό» επαναλάμβανε. Με τη στάση του δυσαρεστούσε και τις δύο πλευρές, γι αυτό και ήταν σεβαστός και θεωρείτο αμερόληπτος. Είχε την τύχη, σύντομα, να έχει ομόλογό του ένα επίσης άξιο Ιεράρχη, τον Αγγλικανό Επίσκοπο του Ντέρι, James Mehaffey, με τον οποίο συνεργάστηκε στενά και το 1976 ηγήθηκαν πορείας, μαζί με όλους τους ιερείς της περιοχής, για να πιέσουν στην εξεύρεση ειρηνικής λύσης. Αρκετοί Επίσκοποι ζητούσαν τον αφορισμό των ηγετών του IRA, ο ίδιος ήταν αντίθετος «καλύτερα να επικοινωνείς παρά να αφορίζεις».

Η αδιάλλακτη στάση της πρωθυπουργού Μ. Θάτσερ, που οδήγησε στην αυτοκτονία μέσω απεργίας πείνας συλληφθέντων μελών του IRA και η επικράτηση αντίστοιχα των αδιάλλακτων στην ηγεσία του IRA οδήγησε σε αιματηρές βομβιστικές ενέργειες, σε ληστείες τραπεζών, σε φόνους αθώων πολιτών… Κάποια στιγμή οι δύο πλευρές οδηγήθηκαν σε συνομιλίες. Ο Επίσκοπος Daly δεν ήθελε, αρχικά, να συμμετάσχει, αλλά του ζητήθηκε και από την αγγλική κυβέρνηση και από τον IRA, στον οποίο, πλέον, είχαν επικρατήσει οι μετριοπαθέστεροι Μάρτιν Μακ Γκίνες και Τζέρυ Ανταμς.   

Τον Απρίλιο 1998 υπογράφηκε τελικά η «Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής» που οδήγησε στην εκεχειρία, μετά από 3550 τουλάχιστον θύματα. Αντιδράσεις διαφωνούντων και προσπάθειες υπονόμευσης της συμφωνίας έγιναν πολλές, αλλά ακόμα κρατά, παρά τα προβλήματα που δεν επιλύθηκαν. 

Ο Επίσκοπος Daly μετά από εγκεφαλικό που υπέστη είχε ήδη παραιτηθεί το 1993 από την έδρα του, αλλά παρέμεινε ενεργός, ως ποιμένας. Βραβεύτηκε, μαζί με τον αγγλικανό φίλο του Επίσκοπο Mehaffey, για όσα είχαν κάνει για το Ντέρι. Όταν το 2016αποβίωσε στα 83 χρόνια του «συνοδεύτηκε» στην τελευταία κατοικία του, από πλήθος επισήμων και πιστών, καθολικών και αγγλικανών του Ντέρι. Είχε πάντα την εντύπωση ότι η φωτογραφία με το ματωμένο μαντήλι «τον είχε κάνει Ιεράρχη» και τα διοικητικά καθήκοντα τον εμπόδιζαν από την επαφή με το ποίμνιό του, που έγινε ευκολότερη μετά την παραίτησή του. Σε κάθε περίπτωση αποτέλεσε τη χριστιανική μαρτυρία που απαιτούσαν οι δύσκολοι εκείνοι καιροί.

Χρόνια αργότερα, ανεξάρτητη Επιτροπή υπό το Λόρδο Saville, μετά από πολυετή εξέταση μαρτύρων και εγγράφων, κατέθεσε έκθεση που αναγνώριζε την ευθύνη του στρατού στα γεγονότα της 30-1-72. Ακόμα και αν είχαν υπάρξει ένοπλοι, μεταξύ των διαδηλωτών, ουδεμία συμμετοχή είχαν. Ο στρατός ήταν αποκλειστικά υπεύθυνος για τις δολοφονίες. Την 15-6-2010 ο τότε βρετανός πρωθυπουργός Ντ. Κάμερον ζήτησε συγγνώμη και δήλωσε «είμαι πατριώτης και δε θέλω ποτέ να πιστέψω κάτι κακό για τη χώρα μου, αλλά τα συμπεράσματα αυτής της έκθεσης είναι ξεκάθαρα κι αυτό που συνέβη τη Ματωμένη Κυριακή ήταν άδικο κι αδικαιολόγητο. Ήταν λάθος».  

Τα τραγικά γεγονότα της 30-1-1972 ενέπνευσαν πολλούς καλλιτέχνες, ανάμεσά τους τον Τζον Λένον και τους U2 που έγραψαν γνωστά τραγούδια, που φέρουν τον ίδιο τίτλο «Sunday, bloody Sunday».

Πληροφορίες και φωτογραφία της 30-1-1972 από Il Sismografo

Βιογραφικά στοιχεία Επισκόπου και φωτογραφία μνημείου θυμάτων από Wikipedia

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΕΒΑΝΤΗΣ

μέλος της Συνοδικής Επιτροπής “Δικαιοσύνη και Ειρήνη” 

κοινοποίηση άρθρου:

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on email

Περισσότερα

Διαβάστε ακόμη

Mελέτη  του Ευαγγελίου της ημέρας

ΤΕΤΑΡΤΗ ΤΗΣ 2ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ 7 Δεκεμβρίου 2022   Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Αμήν Επικαλούμαι το

Ο Αρχιεπίσκοπος Ιωσήφ στη Μυτιλήνη

Ποιμαντική επίσκεψη στην ενορία Μυτιλήνης, το διήμερο 3-4 Δεκεμβρίου, πραγματοποίησε ο Αρχιεπίσκοπός μας Ιωσήφ, με την ιδιότητα του Αποστολικού Τοποτηρητή της Καθολικής Επισκοπής Χίου, Λέσβου,

Καθολική Αρχιεπισκοπή Νάξου-Τήνου-Μυκόνου-Άνδρου και Μητρόπολη παντός Αιγαίου